Zoeken naar een IBAN, een rekening delen, chatten, foto’s gebruiken en betalen aan iemand waarvan je alleen een telefoonnummer hebt. Dat kan allemaal met de nieuwe betaal-app Florin. Daarnaast kijkt Verhuis je Geld kort naar de consequenties van de verkiezingsuitslag in Amerika.

Versleuteld

“De crisis van 2008 heeft duidelijk gemaakt dat de financiële sector niet kan worden gezien als een economisch eiland, maar in plaats daarvan een fundamenteel en infrastructureel onderdeel vormt van de economie.” Zo begint de samenvatting van het recente WRR-rapport Samenleving en financiële sector in evenwicht.

Dominantie

De WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) pleit in het rapport dat gratis kan worden gedownload, voor een betere verhouding tussen sector en samenleving. Hierbij doet zich een drietal problemen voor. Twee daarvan zijn de grote dominantie (lees machtspositie) van de sector en de grote kortzichtigheid die voortkomt uit perverse prikkels.

Evenwicht

Ook is er de ‘inherente instabiliteit’ van de sector. Dat wordt betiteld als afzonderlijk probleem, maar is natuurlijk een onontkoombaar gevolg van de andere twee factoren. Ook het pleidooi voor evenwicht tussen sector en samenleving heeft iets opmerkelijks. De sector is geen tegenspeler, maar onderdeel van de samenleving. Net als zorg, onderwijs, politie en bedrijfsleven. Het is de sector zelf die in evenwicht moet komen om zijn rol goed te vervullen.

Geldschepping

Het rapport maakt in een aantal opzichten een authentieke en transparante indruk. Al komt het woord geldschepping er helaas niet in voor. Wellicht wordt deze hete aardappel nog even doorgeschoven. En … wellicht is de eerstgenoemde factor (de zogenaamde dominantie) daar niet geheel vreemd aan.

VjG-kort

_Ons Geld op bezoek bij WRR

Toevallig de dag voor publicatie van het rapport had de WRR bezoek van de stichting Ons Geld die vindt dat geldschepping bij de overheid thuishoort. De presentatie van bestuurslid Edgar Wortmann is hier te zien.

_Overstaptiendaagse

Speciaal voor wie overweegt van betaalrekening te veranderen is tot en met 11 november de Overstaptiendaagse.

In Canada is een ethische bank opgericht, gefinancierd via crowdfunding. In Nigeria helpt een bank de lokale economieën in hun marktgebied, door middel van opleidingsprogramma’s.

Transparantie

Crowdfundingplatform FrontFundr verzamelde meer dan een miljoen Canadese dollars voor de Impak bank die naar eigen zeggen meer maatschappelijke verantwoordelijkheid in het financiële systeem wil zien. De bank belooft ‘volledige transparantie’ en krijgt kantoren in Toronto, Montreal en Parijs.

_Bank stimuleert maatschappelijk verantwoord gedrag

In Nigeria is de schooluitval heel hoog omdat jongeren niet door hun ouders gestimuleerd worden om te leren. Ook net naleven van schoolregels levert problemen op. Als gevolg hiervan is het gemiddelde opleidingsniveau laag, wat ook weer gevolgen heeft voor de economie van het land.

Kennis, vaardigheden en zelfvertrouwen

De bank LAPO heeft een opleidingsprogramma gemaakt voor praktijkgericht leren, mede als voorbereiding op ondernemerschap. Doel van het programma is dat de deelnemers kennis, vaardigheden en zelfvertrouwen opdoen om succesvol te zijn. Ook worden zij gestimuleerd om een actieve rol te spelen in de samenleving. Wie het minimaal zes maanden volhoudt kan een lening bij de bank krijgen.

Certificaten

De Nigeriaanse overheid verstrekt certificaten na afloop van de opleiding. Voor LAPO-topman  Godwin Ehigiamusoe is het belangrijk de jongeren op weg te helpen en is ook de economie van het land daarbij gebaat.”We moeten ze van de straat halen en in hun kracht zetten.”

De bezorgdheid bij publiek en deskundigen is groot, terwijl de politiek nog steeds geen verantwoordelijkheid neemt. Zo leeft de financiële crisis voort. Dat bleek weer eens vrijdag 14 oktober bij de conferentie Reinvent Money, in het auditorium van de TU Delft.

Bernie Sanders

De namen op het podium waren indrukwekkend: van wetenschappers Arnoud Boot en Lex Hoogduin tot Michael Kumhof (Centrale Bank VK en bekend als vernieuwer) en Stephanie Kelton (hoogleraar en adviseur van Bernie Sanders). De politiek was vertegenwoordigd met kopstukken van Forum voor Democratie, Piratenpartij en PvdA.

Eenvoud en transparantie

Met duizend aanmeldingen leek het erop dat er een lage voorkennis van het publiek werd verwacht. De Engelstalige betogen, voorzien van veel vaktermen, waren in dat licht soms wat ingewikkeld. Terwijl de stellingen die sprekers hun publiek voorhielden soms weer wat te simpel waren. Zo zei Boot: “Het geldsysteem is te belangrijk om in handen van experts en bankiers te laten.” Maar een heel duidelijk alternatief had hij niet. Kumhof stelde dat eenvoud transparantie geeft. Dat gold dus niet voor zijn betoog.

Grondslag van de crisis

De kernuitspraak was van Kelton: “Dat het financieel systeem voor een groot deel in
privéhanden is, vormt mede grondslag van de crisis.” Het lijkt erop dat we daar als samenleving heel afdoende oplossingen voor moeten zien te vinden, de komende jaren … of liever maanden, weken.

Deze week om de gebruikelijke tijd twee berichten. Vanavond komt een kort verslag van de conferentie Reinvent Money, die vanmiddag in Delft is.

“Zoek de voordelen van de lage rente en blijf kalm.” Zo luidt het advies dat hoogleraar Arnoud Boot afgelopen week gaf bij tv-programma Radar. Hij slaakte kritische noten over het beleid van de ECB en gaf tips voor wie financieel rendement zoekt.

Oude sok

In de familie

Maandag kondigde ING een nieuwe ontslagronde aan. Die veroorzaakte nergens zoveel commotie als in België, dagenlang werd het nieuws erdoor beheerst. Voor medewerkers, pers, publiek en politiek was het een verrassing, maar deskundigen hadden het drama voorzien: door de oprukkende ict staat de efficiency onder druk.

Taksforce van regering

Dagblad De Standaard belicht de kansen voor ontslagen medewerkers om een nieuwe baan te vinden. De minister van Werkgelegenheid roept banken om om een goede regeling hiervoor te treffen. Maar volgens Het Laatste Nieuws ziet hij ook een taak voor zichzelf weggelegd en richt een taskforce op. In De Tijd wordt uitgelegd dat ING in elk geval ook moet bezuinigen op vastgoed.

Nieuw bancair landschap

De VRT spant de kroon bij de berichtgeving. Er wordt gepleit voor een nieuw bankcair landschap. En in een mediaoverzicht wordt gerept van de zwaarste klap voor de Belgische werkgelegenheid sinds de opheffing van de Fordvestiging in Genk. De omroep wijst erop dat ING België de laatste jaren meer dan een miljard winst per jaar boekte.

Dreigende tweedeling

Bankdeskundige Geert Noels zegt bij de VRT dat deze stap onvermijdelijk was: “Banken die niet meegaan in de ict-revolutie zullen het niet redden. Er komt een tweedeling in de samenleving tussen zij die meekunnen met de ict-revolutie en de achterblijvers. Vernieuwing van de economie gaat veel sneller dan vroeger.”

De meeste banken zijn niet doortastend bezig met de veiligheid van mobiel bankieren. Dat is de opvatting van Heidi Rakels, deskundige in het beveiligen van apps. Wereldwijd zijn volgens haar weinig banken actief met dat onderwerp bezig, “Behalve wanneer er echt problemen zijn geweest of als de overheid het oplegt.”

Veiligheid en prestaties

Met haar bedrijf GuardSquare levert Rakels oplossingen om de veiligheid en de prestaties van apps te verbeteren. Kan ze haar opvatting onderbouwen of is deze vooral ingegeven door eigenbelang? Zij vindt het eerste: “We waren nieuwsgierig wat banken doen die geen klant bij ons zijn, dus we bekeken de veiligheid van alle bankapps in Europa, de VS en Australië. We dachten dat ze de software van onze concurrenten zouden gebruiken, maar dat bleek nauwelijks het geval te zijn.”

Wereldmarkt

België en Nederland doen het volgens haar relatief goed. De wereldmarkt blijft echter gigantisch en een paar banken zijn gewoon wat trager. Een land, zoals Zuid-Korea, waar in het verleden zware problemen zijn geweest met bankapps doet het tegenwoordig heel goed.”

Veiligheid versus functionaliteit

De Nederlandsche Bank heeft banken laten weten dat zij het evenwicht tussen gebruiksgemak en veiligheid goed moeten bewaken bij uitbreiding van de functionaliteit. Onderstaande tips voor wat bankklanten kunnen doen om de veiligheid van hun betaling te bevorderen,  samengesteld op basis van Alles over Android, Consumentenbond, InfoNu en Trouw:

• houd het nummer van je bank om onraad te melden altijd bij de hand
• gebruik dit nummer zo nodig om te checken of een e-mail echt van de bank afkomstig is
• beveilig het opstarten van je smartphone met een code
• zorg dat je altijd over de meest recente versie van de app beschikt
• zorg ook dat je de laatste versie van het besturingssysteem hebt
• gebruik altijd de app bij mobiel bankieren via de smartphone, dus nooit de internetbrowser omdat je door een fout in het webadres al risico loopt
• log altijd uit
• overweeg een limiet in te stellen voor maximumbedragen of voor betalingen in het buitenland
• check regelmatig je bankrekening
• de databundel van je telefoonverbinding is veiliger dan de wifiverbinding, ook als deze met een wachtwoord is beveiligd
• download apps uitsluitend van Google Play Store (Android) en App Store (iOS), deze zijn geanalyseerd en gecheckt op malware
• ga niet zomaar akkoord met de voorwaarden van een app, moet een zaklamp toegang hebben tot je camera?
• open geen links in mails van personen die je niet kent of vertrouwt.

We komen deze week uit op donderdag vanwege Free Money Day. Overal ter wereld delen mensen vandaag geld uit, met 1 of 2 munten per keer. Daarmee is deze Dag van het Gratis Geld meer dan een pleidooi voor het basisinkomen: een gelegenheid om te reflecteren op de waarde van geld in in de samenleving van vandaag. 

‘Goed idee’

De hier weergegeven video is een verslag van de dag in 2012, toen 43 steden in 19 landen meededen. In de video zegt de Amerikaanse wetenschapper en activist Noam Chomsky het een goed idee te vinden dat de dag wordt gehouden. Dat wordt beaamd door Vicki Robin, maatschappelijk innovator en auteur van Your Money or Your Life.

Gratis boek

In Nederland werd het boek vertaald door Rob van Eeden en Hanneke van Veen, tevens grondleggers van de website Verhuis je Geld. De Nederlandse versie van het boek is door hen gratis ter beschikking gesteld en te downloaden via de website van Genoeg.

Achtergrond van Free Money Day is de toenemende behoefte aan delen, zowel bij consumeren (bijv. ruilen), als bij reizen (zoals autodelen), apparatuur en werkruimte. Over de verder te verwachten ontwikkelingen gaat deze pagina bij Sharable.

VjG-kort

• morgen (vrijdag) om 13u is in Amsterdam de behandeling van een restschuldzaak tegen ING. Meer informatie en uitleg op de website Stop de Restschuld
• op vrijdag 14 oktober is in Delft van 16-19u de conferentie Reinvent Money, toegangsprijs op basis van waardebepaling achteraf.