Boek over voorstelling De Verleiders

george-van-houts-uitsnedeVan wie is eigenlijk het geld op je betaalrekening? En wie beslist over de geldhoeveelheid? Het zijn vragen die toneelgroep De Verleiders tijdens voorstellingen van Door de Bank Genomen voorlegde aan het publiek. Dat vertoonde tekenen van verbazing bij de antwoorden, zo beschrijft acteur George van Houts in een boek dat onlangs uitkwam.

Redding van banken

Het boek begint met de geschiedenis van geld. Zo wordt beschreven hoe de koning van Engeland werd gered door banken die zijn oorlog konden financieren. Ze bedongen daarbij een machtspositie. Vandaag de dag is het omgekeerd: banken worden gered door de overheid. Al staat daar weinig tegenover en gebeurt het met geld dat ook weer van banken wordt geleend, tegen een commercieel tarief.

Geld is machtsmiddel

Vandaag de dag is schuld meer dan ooit een machtsmiddel. Burgers voelen zich gedwongen voor hun sociale status om bezittingen aan te schaffen en daarvoor leningen aan te gaan. Ze raken daarmee in een afhankelijke positie. Machthebbers hoeven geen geweld meer te gebruiken of ermee te dreigen, ze zijn door hun vordering onkwetsbaar geworden, in de ogen van ‘horigen’.

Geldschepping in publieke handen

dijsselbloem-2-uitsnedeMede onder invloed van de publieke opinie zijn kleine verbeteringen zichtbaar. Zo vergeleek een bankier De verleiders enkele jaren geleden met Jacobse en Van Es, twee karikaturale types van Van Kooten en De Bie. “Dat gebeurt nu niet meer”, zo verzekerde Van Houts de aanwezigen tijdens de presentatie van zijn boek. “Minister Dijsselbloem staat zelfs welwillend tegenover het idee om geldschepping in publieke handen te brengen. Al kan dat ook met de naderende verkiezingen te maken hebben.”

Macht en mysterie

Over politici bevat het boek een interessante uitspraak. “Ze zijn niet kwaadwillend. Het is erger: ze zijn onwetend.” Of kunnen ze de ernst van de praktijken die we als samenleving gaandeweg ontdekken moeilijk bevatten? Van de onvoorstelbaar brutale en kortzichtige machtswellust, zoals die blijkt uit de scène over Bijzonder beheer, waarover we op deze website al eerder berichtten. Tot en met de supergeheime BIS, Bank for International Settlements. Een instituut dat machtig en mysterieus is, TTIP in het kwadraat.

Ratio en emotie

Met dit boek levert Van Houts een zinvolle bijdrage aan de maatschappelijke discussie. Hij kraakt harde politieke en economische noten. Naast rationele informatie, komt ook de emotionele kant aan bod met beeldspraak, dialoog en oprechte verontwaardiging. Beide hersenhelften worden bediend, wat een voorwaarde is voor bewustwording en gedragsverandering. Als een onderwerp zo belangrijk is en de inhoud aansprekend en oprecht, dan is kritiek geven geen dankbare taak. Toch is dat de rol van een recensent, dus doe ik dat.

Geweld als uitlaatklep

In de eerste plaats stuit ik op de uitlating de kinkers uit de straten, terwijl enkele regels verder wordt gezegd dat er niet gepleit wordt voor geweld. Ik denk dat dreigen met geweld ook een vorm van geweld is. Natuurlijk kan geweld een uitlaatklep zijn voor de brede woede in de samenleving, het is ook begrijpelijk en authentiek.

Sympathie van het publiek

Tegelijk is geweld vooral een uiting van machteloosheid en daarmee maak je niet bepaald indruk op degenen die aan het roer staan. Daarnaast verlies je de sympathie van de twijfelaars in het publiek en je geeft de machthebbers een reden om te zeggen dat je door emoties wordt gedreven, dat je onredelijk bent. Bovendien geef je ze aanleiding om hard in te grijpen.

Geld en lobby

Daarnaast lijkt het erop dat de auteur heil ziet in beleid, in maatregelen die tot verbetering leiden. Maar er zijn nog veel meer sectoren waar met geld en lobby de politieke besluitvorming onevenredig zwaar onder druk wordt gezet. In de landbouw- en voedselindustrie worden stoffen gebruik die giftig en verslavend zijn, zoals suiker. De farmaceutische sector is doordrenkt van corruptie. Het onderwijs, waar een wereld te winnen is, loopt vast op een verstikkende cultuur. De bestrijding van criminaliteit is door de sterke hiërarchie verworden tot een blundermachine. De traditionele nieuwsmedia verliezen geloofwaardigheid, maar blijven vasthouden aan oude trucjes. En er zijn nog meer voorbeelden.

Uitroeien

De crisis speelt zich af op een dieper niveau en de gevolgen zijn breder dan de financiële wereld. Overal zijn dezelfde motieven en gedragingen te zien: ethische afwegingen en gezamenlijke belangen worden opzij gezet door een kleine elite die gefixeerd is op geld.  En passant zijn ze bezig met de systematische vernietiging van plantensoorten, diersoorten en hun leefgebieden. Omdat ze met dat geld op den duur geen drinkbaar water en geen schone kunnen kopen, zijn ze dus bezig ook zichzelf uit te roeien. Hun kinderen zullen het evenmin overleven.

Ecologisch, sociaal en economisch

De oplossing ligt niet in een procentje zus, een verbod hier en een verplichting daar. Het gaat om fundamentele herbezinning op de rol die we als mensheid spelen in de leefomgeving: ecologisch, sociaal en economisch. Inzichten om onze instincten de goede kant op te sturen zijn te vinden bij etholoog Frans de Waal en de onlangs overleden hoogleraar bedrijfskunde Mauk Mulder. Zie ook een eerder bericht op deze website naar aanleiding van een artikel in De Correspondent en een blog van Ad Broere.

Bestelgegevensomslag-boek

Het boek Door de Bank Genomen is uitgekomen bij Uitgeverij Q en onder meer te bestellen bij Managementboek. Daarnaast is de toneelvoorstelling ook verfilmd.

‘Veiligheid bankapps onvoldoende’

Verschrikte dame aan telefoon -uitsnede.jpgDe meeste banken zijn niet doortastend bezig met de veiligheid van mobiel bankieren. Dat is de opvatting van Heidi Rakels, deskundige in het beveiligen van apps. Wereldwijd zijn volgens haar weinig banken actief met dat onderwerp bezig, “Behalve wanneer er echt problemen zijn geweest of als de overheid het oplegt.”

Veiligheid en prestaties

Met haar bedrijf GuardSquare levert Rakels oplossingen om de veiligheid en de prestaties van apps te verbeteren. Kan ze haar opvatting onderbouwen of is deze vooral ingegeven door eigenbelang? Zij vindt het eerste: “We waren nieuwsgierig wat banken doen die geen klant bij ons zijn, dus we bekeken de veiligheid van alle bankapps in Europa, de VS en Australië. We dachten dat ze de software van onze concurrenten zouden gebruiken, maar dat bleek nauwelijks het geval te zijn.”

Wereldmarkt

België en Nederland doen het volgens haar relatief goed. De wereldmarkt blijft echter gigantisch en een paar banken zijn gewoon wat trager. Een land, zoals Zuid-Korea, waar in het verleden zware problemen zijn geweest met bankapps doet het tegenwoordig heel goed.”

Veiligheid versus functionaliteit

De Nederlandsche Bank heeft banken laten weten dat zij het evenwicht tussen gebruiksgemak en veiligheid goed moeten bewaken bij uitbreiding van de functionaliteit. Onderstaande tips voor wat bankklanten kunnen doen om de veiligheid van hun betaling te bevorderen,  samengesteld op basis van Alles over Android, Consumentenbond, InfoNu en Trouw:

  • houd het nummer van je bank om onraad te melden altijd bij de hand
  • gebruik dit nummer zo nodig om te checken of een e-mail echt van de bank afkomstig is
  • beveilig het opstarten van je smartphone met een code
  • zorg dat je altijd over de meest recente versie van de app beschikt
  • zorg ook dat je de laatste versie van het besturingssysteem hebt
  • gebruik altijd de app bij mobiel bankieren via de smartphone, dus nooit de internetbrowser omdat je door een fout in het webadres al risico loopt
  • log altijd uit sleutel-uitsnede
  • overweeg een limiet in te stellen voor maximumbedragen of voor betalingen in het buitenland
  • check regelmatig je bankrekening
  • de databundel van je telefoonverbinding is veiliger dan de wifiverbinding, ook als deze met een wachtwoord is beveiligd
  • download apps uitsluitend van Google Play Store (Android) en App Store (iOS), deze zijn geanalyseerd en gecheckt op malware
  • ga niet zomaar akkoord met de voorwaarden van een app, moet een zaklamp toegang hebben tot je camera?
  • open geen links in mails van personen die je niet kent of vertrouwt.

Verhuis je geld, van hand tot hand

We komen deze week uit op donderdag vanwege Free Money Day. Overal ter wereld delen mensen vandaag geld uit, met 1 of 2 munten per keer. Daarmee is deze Dag van het Gratis Geld meer dan een pleidooi voor het basisinkomen: een gelegenheid om te reflecteren op de waarde van geld in in de samenleving van vandaag. 

‘Goed idee’

De hier weergegeven video is een verslag van de dag in 2012, toen 43 steden in 19 landen meededen. In de video zegt de Amerikaanse wetenschapper en activist Noam Chomsky het een goed idee te vinden dat de dag wordt gehouden. Dat wordt beaamd door Vicki Robin, maatschappelijk innovator en auteur van Your Money or Your Life.

Gratis boek

In Nederland werd het boek vertaald door Rob van Eeden en Hanneke van Veen, tevens grondleggers van de website Verhuis je Geld. De Nederlandse versie van het boek is door hen gratis ter beschikking gesteld en te downloaden via de website van Genoeg.

Achtergrond van Free Money Day is de toenemende behoefte aan delen, zowel bij consumeren (bijv. ruilen), als bij reizen (zoals autodelen), apparatuur en werkruimte. Over de verder te verwachten ontwikkelingen gaat deze pagina bij Sharable.

VjG-kort

 

 

KPMG rapporteert over voorstel Ons Geld

kpmg-rapport-soeverien-geldGaat IJsland voorop in vernieuwing? Misschien wel nu de regering van dit land opdracht heeft gegeven tot een onderzoek naar het onderbrengen van geldschepping in publieke handen. Het onderzoek is gedaan door het internationale adviesbureau KPMG en het rapport is officieel in ontvangst genomen door de premier van IJsland.

Geen waardeoordeel

Het belangrijkste nieuws is eigenlijk dat een boekwerk van veertig pagina’s serieus ingaat op alle aspecten van ‘soeverein geld’ (SM). Dit is de vakterm voor het onderbrengen van geldschepping in publieke handen. Het rapport spreekt geen waardeoordelen uit en doet ook geen aanbevelingen, maar pleit wel voor verder onderzoek ten behoeve van de stabiliteit van het financiële systeem.

Politiek klimaat

Organisaties als de International Movement for Monetary Reform en Positive Money beschouwen het rapport als een erkenning voor hun streven. Behalve een theoretische beschrijving en een bibliografie, bevat het rapport ook een beschrijving van het politieke klimaat van SM in IJsland, Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten en Zwitserland.

Debat in parlement

En zowaar: op pagina 22 gaat het over Nederland. Nadat door Ons Geld ruim voldoende handtekeningen waren verzameld, debatteerde het Nederlandse parlement op 16 maart 2016 over SM, waarbij vijf van de elf politieke partijen steun gaven aan het initiatief. Het voorstel tot een WRR-onderzoek werd gedaan door de Kamerlenden Omtzigt en Merkies.

VjG-kort

  • de economische revolutie waarvoor zo hard wordt gestreden gaat al vanzelf, zegt het Britse blad Yes Magazine. En nu maar hopen dat de machthebbers dit niet merken, misschien moeten we dat zwoegen er nog even in houdenapple-beetje-belasting
  • in het Britse parlement is een voorstel aangenomen voor een eerlijke belastingwetgeving. Met verwijzing naar de Ierse deal van Apple stemde een aantal conservatieve Lagerhuisleden vóór. De Europese Commissie legde Apple onlangs een naheffing op omdat het bedrijf maar een ‘beetje’ (zie cartoon) belasting had betaald. (bron: QuietMike)

We zijn terug – wat vindt u ervan?

Smileys met gulden snede -uitsnedeWekenlang was http://www.verhuisjegeld.nl uit de roulatie, door technische problemen en de vakantietijd. Dat is nu achter de rug, we zijn klaar voor de volgende stap. Zet u die met ons?

Bezoekcijfers

We willen het oude niveau van de bezoekcijfers graag weer bereiken en bij voorkeur overstijgen. Hoe moeten we dat volgens u doen? Is de gewenste frequentie nog steeds wekelijks? Zet in een reactieveld (onderaan) wat de rol van lezers zoals u zou kunnen zijn.

 

Klanten betalen meer door luiheid banken

Stijging-uitsnedeBanken laten na hun businessmodel te herzien, ook al dringt de toezichthouder daarop aan. Dat schrijft de Vlaamse columnist Stefaan Michielsen in De Tijd. Hij stelt dat banken hun dalende inkomsten afwentelen op klanten in plaats van te bezuinigen op het dure kantorennet.

Weg van de minste weerstand

Nu de belangrijkste bron van inkomsten (rente) opdroogt, zijn banken naarstig op zoek naar alternatieven, zegt Michielsen. “Het is belangrijk dat banken genoeg winst maken voor de stabiliteit van het financiële systeem. Maar terwijl ze nog fraaie resultaten afficheren
kiezen ze voor de weg van de minste weerstand. De klanten kunnen toch geen vuist maken.”

Extra bedrag incasseren

Eerder al schreef De Tijd welke tarieven worden verhoogd. Zo wordt er geen korting meer gegeven en adviezen die eerder gratis waren, worden nu in rekening gebracht. Vorig jaar beschreef Jan Hein Strop van Follow the Money hoe Nederlandse banken hun tegenvallende omzet aanzuiveren. Ze incasseren achteraf een extra bedrag bij MKB-bedrijven met als verklaring “Dit is normaal en in overeenstemming met onze voorwaarden.”

VjG-kort:

 

Geeft SolarCoin stabiliteit?

Solarcoin -uitsnede
Met een nieuwe munt kun je sinds kort de opbrengst van je zonnepaneel verhandelen: de SolarCoin. Wereldwijd is al bijna voor elf miljoen euro in omloop. Het is een munt die functioneert zonder toezicht van een centrale bank en de initiatiefnemers verwachten dat de waarde verveelvoudigt.

Per megawattuur

Het is net als de bitcoin, een digitale munt, maar er zijn blijkbaar ook fysieke exemplaren in omloop (zie foto). Een artikel op de Vlaamse website Mondiaal nieuws vertelt hoe de SolarCoin werkt. Bezitters van de munt hebben een of meer zonnepanelen en registreren deze bij de SolarCoin Foundation. Elke megawattuur levert het bedrag van 1 SolarCoin op.

Angst voor waardestijging

De aangeleverde gegevens worden gecheckt via blockchains. Dat is een systeem waarmee de financiële sector de waarde van data verifieert, zie deze pagina op Wikipedia. Er is geen centraal toezicht op de munt, de bezitters zullen dit zelfsturend moeten regelen. De initiatiefnemers verwachten dat de munt twee tot driehonderd keer meer waard wordt. Dat lijkt mooi, maar een dergelijke stijging geeft ook veel onzekerheid en kans op speculatie.

Zekerheid over rendement

Tegelijk kan de munt voor bezitters van een zonnepaneel juist meer zekerheid geven overHand uit computer krijgt geld -uitsnede het rendement van hun investering. En er wordt gezegd dat de SolarCoin bij toenemend gebruik van zonne-energie kan uitgroeien tot een equivalent van de vroegere gouden standaard. Daarmee zou de munt een ijkpunt worden voor de wereldeconomie.