Waarom zijn banken dicht op 1 mei?

Betalingen die de afgelopen dag zijn gedaan, worden pas morgen verwerkt. Van de meeste banken waren ook de kantoren gesloten. Waar is dat voor nodig?

Dame relaxt -uitsnede

Gemeentes stellen koopzondagen in, meubelboulevards maken furore tijdens feestdagen en de detailhandel verruimt onder druk van webwinkels de openingstijden. Banken doen daar niet aan mee. In het weekend staan de betalingen stil en ook op 1 mei geven ze hun personeel vrijaf met als verklaring “Het is een internationale feestdag.”

Wat moeten banken doen?

Is het redelijk dat banken sluiten op de Dag van de arbeid of zouden ze moeten meedoen aan de ratrace die zij hun klanten opleggen?

De Blije B (géén bank): ’93 miljard verspild aan rente’

“In Nederland financieren we de staatsschuld door verkoop van staatsobligaties op de dure en grillige anonieme internationale kapitaalmarkt. Sinds 1970 hadden wij op onze staatsschuld 93 miljard euro aan rentekosten kunnen besparen.” Dat zegt organisatie De Blije B (geen bank), die een coöperatieve bank in oprichting heeft.

blije-b-de-kernwaardenOmdat de organisatie volgens toezichthouder DNB niet als bank mag worden beschouwd, zet de redactie van Verhuis je Geld dit er expliciet bij: De Blije B (geen bank). Dit kan worden beschouwd als uiting van burgerlijke (on)gehoorzaamheid of als plaagstootje richting DNB. In elk geval wordt de associatie met een bank alvast gelegd.

Bankvergunning

De B staat nu voor Beweging. Wanneer het ledenaantal is gestegen tot boven de 100.000 zal officieel een bankvergunning worden aangevraagd, zegt de organisatie op de website (op een andere webpagina wordt een aantal van 60.000 genoemd).

Waardevaste munt

De Blije B streeft naar introductie van de munt URA, gebaseerd op uren en arbeid. Door het waardevaste karakter van deze begrippen (er kan niet mee gespeculeerd worden), is de munt stabiel. “Alle investeringen onder de URA worden in de reële economie geplaatst en geven financieel, ecologisch, emotioneel en sociaal rendement. Deze investeringen zijn dienstbaar aan de mens die ze altijd blijft gebruiken.”

Schade van rente

De organisatie is tegenstander van rente. “Hierdoor wordt geld aan de samenleving onttrokken, met als gevolg tekorten en crises. Om deze te bestrijden wordt extra geld uit het niets in omloop gebracht met als gevolg nieuwe schulden. Deze schulden dragen ook weer rente in zich mee. Al honderden jaren wordt schuld op schuld en rente op rente gestapeld. 80% van de mensen betaalt rente, 10% is neutraal en 10% ontvangt. Het systeem gaat ten koste van vele mensen, onze aarde, haar bodemschatten en het milieu.”

Meedoenblije-b-de-mensen

Wie wil meedoen aan het scheppen naar een integer financieel systeem op basis van deze uitgangspunten kan zich aansluiten bij De Blije B (nog geen bank).

Dagboek biedt kijkje in keuken van bank

Dagboek foto -uitsnede

Hoe een collega wegens bezuiniging werd ontslagen en de dag erna weer langdurig werd ingehuurd … voor een veel hoger tarief. Deze en andere schrijnende anekdotes komen voor in Dagboek van een bankier, van ex-bankier Tony de Bree. Het bevat allerlei smeuïge verhalen vol verontrusting en verwondering.

Cultuurverandering

Toen De Bree een kamer had die zicht gaf op de parkeerplaats zag hij dat dat sommigen het niet zo nauw namen met de werktijden. Samen met een collega veinsde hij autonummers te noteren van degenen die vroegtijdig vertrokken. Het effect was dat sommige bestuurders direct terugreden en het kantoor weer binnengingen. De Bree noemt dit een kleine bijdrage aan de cultuurverandering die toen gaande was om meer op basis van vertrouwen samen te werken met collega’s en managers.

Tegenstrijdige adviezen

Ook beschrijft hij hoe duurbetaalde consultancybureaus heel ingewikkelde rapporten schreven. Voor de uitvoering van aanbevelingen leverde hetzelfde bureau interimkrachten, “Liefst in grote aantallen en voor langere periodes”. De Bree ontdekte dat een bepaald strategisch advies volkomen tegenstrijdig was aan een advies dat hetzelfde bureau een jaar eerder had gegeven.

Lange termijn

Omdat het bij de strategie altijd gaat om de langere termijn kan deze gang van zaken worden verklaard vanuit willekeur, stuurloosheid of een combinatie daarvan. En het is ook denkbaar dat een bureau aanbevelingen fabriceert die (veranderende) inzichten van de opdrachtgever ondersteunen, om de kans op herhalingsopdrachten te vergroten.

Authentieke verhalen

Het boek bevat prachtige verhalen die heel authentiek overkomen en een fascinerend kijkje geven in de keuken van het bankwezen. Twintig leuke cartoons voeden de beeldvorming van de lezer op non-verbale wijze. De vormgeving is met een welgekozen letter voor de tekst en functionele bekopping heel aangenaam.

Verantwoordelijkheid

Inhoudelijk is het boek heel eerlijk en sympathiek, tegelijk is er wel wat op aan te merken. Op een e-mail daarover aan De Bree zegt hij dat zijn doel was om een ooggetuigenverslag te geven. “Follow te Money kent de verhalen alleen van horen zeggen. Daarnaast wil ik aangeven dat de verantwoordelijkheid voor wat er misgaat niet ligt bij de bankiers, maar bij een systeem waarvan ook de politiek, accountants, consultants en journalisten deel uitmaken.”

Lessen voor iedereen

Die stelling wordt niet bepaald stevig onderbouwd en dat is erg jammer bij zo’n groot maatschappelijk vraagstuk. Alleen in een recensie van De Prooi neemt de auteur wat meer een helikoptervisie in. Wat je als lezer verwacht is dat een auteur benoemt wat al deze verhalen zeggen over de opstelling van banken, politiek, media en anderen. Met  de belangrijkste lessen voor iedereen.

In dialoog

Uit zijn blog, dat meer diepgang heeft, blijkt dat De Bree graag in dialoog wil met de samenleving. Als veelgevraagd spreker lukt hem dat, maar de leesbaarheid van het blog is beperkt, net als die van het boek. Daarmee laat hij opnieuw kansen liggen goodwill te creëren bij zijn lezers om gezamenlijk de bankwereld op andere gedachten te brengen. De wenselijkheid van veranderingen was al duidelijk, terwijl een concrete richting en bewijzen voor de haalbaarheid nodig zijn.

Verspreiding van de boodschap

Ook bevat het blog enkele tekortkomingen die verspreiding van de Dagboek van een bankier -omslagboodschap belemmeren. Om een link te plaatsen naar een interessant artikel op het blog (zoals Kantel de financiële sector in 7 stappen), moet het webadres van dat stuk gevonden worden. Dat gaat heel moeizaam. Verder ontbreekt een pagina over het boek in het menu van het blog. Hier de link voor een bestelling via Managementboek.

Fair4 all: eerlijke economie voor sociale cohesie

Fair4all logo uitsnede -2Een eerlijk alternatief neerzetten voor het economische systeem. Dat wil Fair4all. De organisatie beschouwt een eerlijke economie met sociale cohesie als ‘een feest’.

“Ik heb geleerd geld te tellen, maar niet wat geld is.” Zo vertelt financieel innovator Tony Greenham in een van video’s op de website van Fair4 all. “Laten we geld beschouwen als een manier om waarde uit te wisselen. Dat is dus wat anders dan vermogen dat je in een bankkluis kunt opslaan, dat laatste werkt blokkerend op de enorme creativiteit van mensen.”

Oorzaak in systeem

Het huidige financiële systeem is volgens Greenham gericht op winst op de korte termijn, niet op sociale en ecologische behoeftes. “Ook worden overschotten en tekorten niet gestabiliseerd, maar juist versterkt. De oorzaak hiervan ligt niet bij individuele bankiers, maar bij het systeem. Kunnen we van de overheid verwachten dat dit wordt aangepast, nu het vertrouwen in de overheid niet groter is dan in banken?”

Creatief

Wanneer we geld behandelen als een vorm van vertrouwen in de sociale relatie tussen mensen, kan de mensheid nieuwe wegen zoeken om de economie vorm te geven, zo stelt hij. “Dat dit heel goed denkbaar is bewijst de geschiedenis. In de jaren na de crisis van 1929 waren er in de VS honderden steden die hun eigen geld hadden uitgebracht. En in 1915 wist de overheid op Guernsey de economie op gang te brengen door een investering die  vertrouwen gaf in de gemeenschap. Zolang dat gebeurt en we gebruiken onze creativiteit, zullen we nooit zonder geld komen te zitten.”

Bankrekening voor deelnemers

Wie deelnemer wordt van Fair4All krijgt een ‘gebruiksrekening’ en een rentevrije ‘spaar- & leenrekening’ in Fairs. De eerste heeft kenmerken van een LETS-systeem, de laatste is gebaseerd op het systeem van de Zweedse coöperatieve rentevrije JAK Bank.

Fair4all TEDx talk TonyGreenham

Klik op de foto voor de TEDx-talk van Tony Greenham over creativiteit en sociale cohesie.

 

 

 

Compassieprijs in teken van economie

Compassie -uitsnedeHet is hoog tijd voor een meer humane economie. Dat stelt de stichting die jaarlijks de Compassieprijs uitreikt. Daarom staat de prijs dit jaar in het teken hiervan. “De financiële sector heeft laten zien wat de gevolgen zijn van een economie die niet ten dienste staat van menselijk welzijn en geluk.”

Verbinding van belang

“Wereldwijd verloren mensen banen, huizen en pensioenen. In veel landen leidde dit bovendien tot maatschappelijke instabiliteit en politieke spanningen”, zo stelt de stichting op haar website. “Economie en compassie worden niet snel in één adem genoemd.
Het een gaat over geld en winst, het ander over empathie en mededogen.
Toch is een verbinding tussen beiden mogelijk en van het allergrootste belang.”

Belangrijke initiatieven

In aanmerking voor de prijs komen individuen die zich op dit terrein binnen de Nederlandse samenleving verdienstelijk maken met kleine bedrijven (tot 50 werknemers) of met andere belangrijke initiatieven (bijvoorbeeld in de vorm van artikelen, boeken, onderzoeken, projecten). De prijs is bestemd voor hen die “Harten verwarmen, mensen verbinden en welzijn bevorderen.”

Uitreiking

De prijs wordt uitgereikt op 20 mei en bestaat uit een oorkonde, een lamp en een bedrag van duizend euro. De uitreiking gebeurt tijdens de ondertekening van het Handvest voor Compassie door de stad.  Nomineren kan tot 8 april.

VjG-kort

Banken hebben nauwe banden met politiek, werkgeversorganisaties en toezichthouders, stelt Michiel Werkman bij FTM. Hij noemt het goed getimed dat daags voor het Kamerdebat over derivaten allerlei informatie naar buiten komt die voor banken gunstig is.

Compassie handvest logo

Klik op het plaatje voor het nominatieformulier van de Compassieprijs.