3x VjG-kort: De invloed van geld

_Worden banken butlers?

Ze zijn een schaduw op de muur, komen alleen als je wilt en doen dan precies wat nodig is. De aloude butler voor de elite verschijnt binnenkort in de vorm van een bank, met een dienstverlening voor iedereen. Dat staat in een rapport van KPMG over het fenomeen EVA, Enlightened Virtual Assitant.

butler-uitsnedeAanbestedingen

De voortschrijdende techniek (fintech) maakt het mogelijk om virtuele personal assistants te creëren, die gegevens opzoeken, verwerken, advies geven en transacties uitvoeren. De traditionele bankgebouwen gaan verdwijnen. Sommige bancaire producten zullen worden ingekocht door bankmerken die hun personeel de deur uit hebben gedaan en alleen nog aanbestedingen toekennen aan externe dienstverleners.
Lees meer in een bericht in AccountantWeek en het KPMG-rapport zelf (pdf).

_Hoe de geschiedenis zich herhaalt

De in het vorige bericht genoemde ontwikkeling mag voor de bankwereld desastreus uitpakken, voor de klant betekent dit gewoon een terugkeer naar de oude en vertrouwde bank. Een bank zoals een bank bedoeld is.

Zonder prestigeverlies

Een artikel op de Britse website Banking Technology suggereert dat er sprake zal zijn van systemen die kunnen opereren zonder misdragingen of bonussen. De organisatiecultuur hoeft niet te worden aangepast en er hoeven geen spindoctors te worden ingehuurd om wantoestanden te verbloemen. Het herstellen van blunders zal niet gepaard gaan met angst voor prestigeverlies, maar alleen met het herprogrammeren van de software.

_Invloed op aandelenkoers

Na de nominatie van Hillary Clinton is Bernie Sanders allerminst vleugellam bernie-sanders-uitsnedegeworden. Door een uitspraak van hem is de koers van een farmaceut met vijftien procent gedaald.

Omroep CNBC meldt dat Sanders hiervoor één enkele tweet nodig had over de prijs van een geneesmiddel voor leukemie. De betreffende tweet dateert van 14 oktober en staat hier.

Boek over voorstelling De Verleiders

george-van-houts-uitsnede
Van wie is eigenlijk het geld op je betaalrekening? En wie beslist over de geldhoeveelheid? Het zijn vragen die toneelgroep De Verleiders tijdens voorstellingen van Door de Bank Genomen voorlegde aan het publiek. Dat vertoonde tekenen van verbazing bij de antwoorden, zo beschrijft acteur George van Houts in een boek dat onlangs uitkwam.

Redding van banken

Het boek begint met de geschiedenis van geld. Zo wordt beschreven hoe de koning van Engeland werd gered door banken die zijn oorlog konden financieren. Ze bedongen daarbij een machtspositie. Vandaag de dag is het omgekeerd: banken worden gered door de overheid. Al staat daar weinig tegenover en gebeurt het met geld dat ook weer van banken wordt geleend, tegen een commercieel tarief.

Geld is machtsmiddel

Vandaag de dag is schuld meer dan ooit een machtsmiddel. Burgers voelen zich gedwongen voor hun sociale status om bezittingen aan te schaffen en daarvoor leningen aan te gaan. Ze raken daarmee in een afhankelijke positie. Machthebbers hoeven geen geweld meer te gebruiken of ermee te dreigen, ze zijn door hun vordering onkwetsbaar geworden, in de ogen van ‘horigen’.

Geldschepping in publieke handen

dijsselbloem-2-uitsnedeMede onder invloed van de publieke opinie zijn kleine verbeteringen zichtbaar. Zo vergeleek een bankier De verleiders enkele jaren geleden met Jacobse en Van Es, twee karikaturale types van Van Kooten en De Bie. “Dat gebeurt nu niet meer”, zo verzekerde Van Houts de aanwezigen tijdens de presentatie van zijn boek. “Minister Dijsselbloem staat zelfs welwillend tegenover het idee om geldschepping in publieke handen te brengen. Al kan dat ook met de naderende verkiezingen te maken hebben.”

Macht en mysterie

Over politici bevat het boek een interessante uitspraak. “Ze zijn niet kwaadwillend. Het is erger: ze zijn onwetend.” Of kunnen ze de ernst van de praktijken die we als samenleving gaandeweg ontdekken moeilijk bevatten? Van de onvoorstelbaar brutale en kortzichtige machtswellust, zoals die blijkt uit de scène over Bijzonder beheer, waarover we op deze website al eerder berichtten. Tot en met de supergeheime BIS, Bank for International Settlements. Een instituut dat machtig en mysterieus is, TTIP in het kwadraat.

Ratio en emotie

Met dit boek levert Van Houts een zinvolle bijdrage aan de maatschappelijke discussie. Hij kraakt harde politieke en economische noten. Naast rationele informatie, komt ook de emotionele kant aan bod met beeldspraak, dialoog en oprechte verontwaardiging. Beide hersenhelften worden bediend, wat een voorwaarde is voor bewustwording en gedragsverandering. Als een onderwerp zo belangrijk is en de inhoud aansprekend en oprecht, dan is kritiek geven geen dankbare taak. Toch is dat de rol van een recensent, dus doe ik dat.

Geweld als uitlaatklep

In de eerste plaats stuit ik op de uitlating de kinkers uit de straten, terwijl enkele regels verder wordt gezegd dat er niet gepleit wordt voor geweld. Ik denk dat dreigen met geweld ook een vorm van geweld is. Natuurlijk kan geweld een uitlaatklep zijn voor de brede woede in de samenleving, het is ook begrijpelijk en authentiek.

Sympathie van het publiek

Tegelijk is geweld vooral een uiting van machteloosheid en daarmee maak je niet bepaald indruk op degenen die aan het roer staan. Daarnaast verlies je de sympathie van de twijfelaars in het publiek en je geeft de machthebbers een reden om te zeggen dat je door emoties wordt gedreven, dat je onredelijk bent. Bovendien geef je ze aanleiding om hard in te grijpen.

Geld en lobby

Daarnaast lijkt het erop dat de auteur heil ziet in beleid, in maatregelen die tot verbetering leiden. Maar er zijn nog veel meer sectoren waar met geld en lobby de politieke besluitvorming onevenredig zwaar onder druk wordt gezet. In de landbouw- en voedselindustrie worden stoffen gebruik die giftig en verslavend zijn, zoals suiker. De farmaceutische sector is doordrenkt van corruptie. Het onderwijs, waar een wereld te winnen is, loopt vast op een verstikkende cultuur. De bestrijding van criminaliteit is door de sterke hiërarchie verworden tot een blundermachine. De traditionele nieuwsmedia verliezen geloofwaardigheid, maar blijven vasthouden aan oude trucjes. En er zijn nog meer voorbeelden.

Uitroeien

De crisis speelt zich af op een dieper niveau en de gevolgen zijn breder dan de financiële wereld. Overal zijn dezelfde motieven en gedragingen te zien: ethische afwegingen en gezamenlijke belangen worden opzij gezet door een kleine elite die gefixeerd is op geld.  En passant zijn ze bezig met de systematische vernietiging van plantensoorten, diersoorten en hun leefgebieden. Omdat ze met dat geld op den duur geen drinkbaar water en geen schone lucht kunnen kopen, zijn ze dus bezig ook zichzelf uit te roeien. Hun kinderen zullen het evenmin overleven.

Ecologisch, sociaal en economisch

De oplossing ligt niet in een procentje zus, een verbod hier en een verplichting daar. Het gaat om fundamentele herbezinning op de rol die we als mensheid spelen in de leefomgeving: ecologisch, sociaal en economisch. Inzichten om onze instincten de goede kant op te sturen zijn te vinden bij etholoog Frans de Waal en de onlangs overleden hoogleraar bedrijfskunde Mauk Mulder. Zie ook een eerder bericht op deze website naar aanleiding van een artikel in De Correspondent en een blog van Ad Broere.

Bestelgegevensomslag-boek

Het boek Door de Bank Genomen is uitgekomen bij Uitgeverij Q en onder meer te bestellen bij Managementboek. Daarnaast is de toneelvoorstelling ook verfilmd. De volgende voorstelling van De Verleiders loopt vanaf begin oktober en heet Slikken en stikken.

Verstrengeling politiek met economie

Verknoopt -uitsnedeDat regeringsbeleid steeds meer wordt gebaseerd op economische overwegingen komt door een sluipende verstrengeling van politieke en economische macht. Dat is de kern van het boek Het financiële regime (Der Souveränitätseffekt) van Joseph Vogl dat afgelopen week in Nederland uitkwam.

Opkomst van de VOC

De opkomst van de VOC in Nederland was het eerste symptoom van deze ontwikkeling, volgens de auteur. En het voorlopige resultaat is de huidige economische crisis. Als dat klopt is de groeiende macht van banken en multinationals dus geen recent probleem. Een symptoom is het wel – de oorzaak ligt dieper.

Crisispolitiek

Gevolg is dat publieke instanties niet langer worden bestuurd door de staat, maar  door een conglomeraat daarvan met internationale organisaties, centrale banken en private ondernemingen. Ongemerkt worden regeringstaken overgenomen door comités van experts, geïmproviseerde raden of informele syndicaten van politieke en economische spelers. “De crisispolitiek die zij vervolgens voeren, wordt slechts gelegitimeerd door noodzaak en uitzonderingstoestand”, zegt Vogl.

Ontbreken van publieke controle

Zo ontstaat een type macht dat zich onttrekt aan publieke controle zodat afwegingen en procedures zich moeilijk in kaart laten brengen. In het moderne geldwezen sluipt een politieke beslissingsmacht, los van de volkssoevereiniteit. De huidige economische crisis is geen bijwerking, maar een instrument voor het rechtvaardigen van machtsconcentratie.

Creditcard -uitsnedeGenomineerd

Het financiële regime werd al voor publicatie genomineerd voor de non-fictieprijs van de Leipziger Buchmesse.

__naschrift
In de week na publicatie van bovenstaand bericht werd Vogl geïnterviewd door De Groene. Eerder verscheen op Verhuis je geld dit artikel over financialisering.

Invloed van geld bij ASN op 8 juni

KarTent, kartonnen kampeertent -uitsnede

Welke invloed heb je als consument met het geld dat je besteedt of investeert? Is het beter om te kiezen voor een kleine vernieuwer of voor een grote speler die een klein stapje zet? Daarover gaat de avond ASN Live, van ASN Bank, op 8 juni in Amersfoort. Een van de projecten die aan bod komt is een producent van kartonnen tenten (foto).

Eerlijke informatie

Spreekster Willemijn Verloop (oprichter van WarChild) gaat in op de vraag hoe ASN Bank invloed uitoefent op de financiële wereld. Ronald Duong, bekend van het tv-programma Keuringsdienst van Waarde, behandelt het belang van eerlijke informatie bij het maken van keuzes. En over de dilemma’s van journalisten bij het samenstellen van die informatie.

Ondersteuning

Daarnaast wordt gesproken over het platform van ASN Bank, Voor de Wereld van Morgen, en de samenwerking daarvan met Oneplanetcrowd bij crowdfunding. De bank zegt hiermee duurzame ideeën te willen ondersteunen “Door te helpen met kennis, tijd, geld, training, publiciteit en een veelzijdig netwerk.” Voorbeelden van deze initiatieven zijn: KarTent (recyclebare kartonnen festivaltenten) en VoorleesExpress (hulp aan kinderen met taalachterstand).

Aanmelding

De avond wordt opgeluisterd met een optreden van zangeres Nana Adjoa. Voor meer informatie en aanmeldingen inzake ASN Live klik hier.

Hoe komen banken aan hun macht?