Boek over voorstelling De Verleiders

george-van-houts-uitsnede
Van wie is eigenlijk het geld op je betaalrekening? En wie beslist over de geldhoeveelheid? Het zijn vragen die toneelgroep De Verleiders tijdens voorstellingen van Door de Bank Genomen voorlegde aan het publiek. Dat vertoonde tekenen van verbazing bij de antwoorden, zo beschrijft acteur George van Houts in een boek dat onlangs uitkwam.

Redding van banken

Het boek begint met de geschiedenis van geld. Zo wordt beschreven hoe de koning van Engeland werd gered door banken die zijn oorlog konden financieren. Ze bedongen daarbij een machtspositie. Vandaag de dag is het omgekeerd: banken worden gered door de overheid. Al staat daar weinig tegenover en gebeurt het met geld dat ook weer van banken wordt geleend, tegen een commercieel tarief.

Geld is machtsmiddel

Vandaag de dag is schuld meer dan ooit een machtsmiddel. Burgers voelen zich gedwongen voor hun sociale status om bezittingen aan te schaffen en daarvoor leningen aan te gaan. Ze raken daarmee in een afhankelijke positie. Machthebbers hoeven geen geweld meer te gebruiken of ermee te dreigen, ze zijn door hun vordering onkwetsbaar geworden, in de ogen van ‘horigen’.

Geldschepping in publieke handen

dijsselbloem-2-uitsnedeMede onder invloed van de publieke opinie zijn kleine verbeteringen zichtbaar. Zo vergeleek een bankier De verleiders enkele jaren geleden met Jacobse en Van Es, twee karikaturale types van Van Kooten en De Bie. “Dat gebeurt nu niet meer”, zo verzekerde Van Houts de aanwezigen tijdens de presentatie van zijn boek. “Minister Dijsselbloem staat zelfs welwillend tegenover het idee om geldschepping in publieke handen te brengen. Al kan dat ook met de naderende verkiezingen te maken hebben.”

Macht en mysterie

Over politici bevat het boek een interessante uitspraak. “Ze zijn niet kwaadwillend. Het is erger: ze zijn onwetend.” Of kunnen ze de ernst van de praktijken die we als samenleving gaandeweg ontdekken moeilijk bevatten? Van de onvoorstelbaar brutale en kortzichtige machtswellust, zoals die blijkt uit de scène over Bijzonder beheer, waarover we op deze website al eerder berichtten. Tot en met de supergeheime BIS, Bank for International Settlements. Een instituut dat machtig en mysterieus is, TTIP in het kwadraat.

Ratio en emotie

Met dit boek levert Van Houts een zinvolle bijdrage aan de maatschappelijke discussie. Hij kraakt harde politieke en economische noten. Naast rationele informatie, komt ook de emotionele kant aan bod met beeldspraak, dialoog en oprechte verontwaardiging. Beide hersenhelften worden bediend, wat een voorwaarde is voor bewustwording en gedragsverandering. Als een onderwerp zo belangrijk is en de inhoud aansprekend en oprecht, dan is kritiek geven geen dankbare taak. Toch is dat de rol van een recensent, dus doe ik dat.

Geweld als uitlaatklep

In de eerste plaats stuit ik op de uitlating de kinkers uit de straten, terwijl enkele regels verder wordt gezegd dat er niet gepleit wordt voor geweld. Ik denk dat dreigen met geweld ook een vorm van geweld is. Natuurlijk kan geweld een uitlaatklep zijn voor de brede woede in de samenleving, het is ook begrijpelijk en authentiek.

Sympathie van het publiek

Tegelijk is geweld vooral een uiting van machteloosheid en daarmee maak je niet bepaald indruk op degenen die aan het roer staan. Daarnaast verlies je de sympathie van de twijfelaars in het publiek en je geeft de machthebbers een reden om te zeggen dat je door emoties wordt gedreven, dat je onredelijk bent. Bovendien geef je ze aanleiding om hard in te grijpen.

Geld en lobby

Daarnaast lijkt het erop dat de auteur heil ziet in beleid, in maatregelen die tot verbetering leiden. Maar er zijn nog veel meer sectoren waar met geld en lobby de politieke besluitvorming onevenredig zwaar onder druk wordt gezet. In de landbouw- en voedselindustrie worden stoffen gebruik die giftig en verslavend zijn, zoals suiker. De farmaceutische sector is doordrenkt van corruptie. Het onderwijs, waar een wereld te winnen is, loopt vast op een verstikkende cultuur. De bestrijding van criminaliteit is door de sterke hiërarchie verworden tot een blundermachine. De traditionele nieuwsmedia verliezen geloofwaardigheid, maar blijven vasthouden aan oude trucjes. En er zijn nog meer voorbeelden.

Uitroeien

De crisis speelt zich af op een dieper niveau en de gevolgen zijn breder dan de financiële wereld. Overal zijn dezelfde motieven en gedragingen te zien: ethische afwegingen en gezamenlijke belangen worden opzij gezet door een kleine elite die gefixeerd is op geld.  En passant zijn ze bezig met de systematische vernietiging van plantensoorten, diersoorten en hun leefgebieden. Omdat ze met dat geld op den duur geen drinkbaar water en geen schone lucht kunnen kopen, zijn ze dus bezig ook zichzelf uit te roeien. Hun kinderen zullen het evenmin overleven.

Ecologisch, sociaal en economisch

De oplossing ligt niet in een procentje zus, een verbod hier en een verplichting daar. Het gaat om fundamentele herbezinning op de rol die we als mensheid spelen in de leefomgeving: ecologisch, sociaal en economisch. Inzichten om onze instincten de goede kant op te sturen zijn te vinden bij etholoog Frans de Waal en de onlangs overleden hoogleraar bedrijfskunde Mauk Mulder. Zie ook een eerder bericht op deze website naar aanleiding van een artikel in De Correspondent en een blog van Ad Broere.

Bestelgegevensomslag-boek

Het boek Door de Bank Genomen is uitgekomen bij Uitgeverij Q en onder meer te bestellen bij Managementboek. Daarnaast is de toneelvoorstelling ook verfilmd. De volgende voorstelling van De Verleiders loopt vanaf begin oktober en heet Slikken en stikken.

Grote verschillen beleid Nederlandse banken

Den Haag, 26 januari 2012 – Na 3 jaar zijn er nog grote verschillen in verduurzamingsbeleid bij de Nederlandse banken, zo stelt de Eerlijke Bankwijzer.  Vrijwel alle banken hebben concrete vooruitgang geboekt in deze periode maar sommige blijven achter. Dit blijkt uit het overzicht van de Eerlijke Bankwijzer dat vandaag gepubliceerd wordt. Het overzicht valt samen met het 3-jarig bestaan van de Eerlijke Bankwijzer deze maand.

Peter Ras, projectleider Eerlijke Bankwijzer : “Op basis van 3 jaar onderzoek constateren wij dat vrijwel alle banken hun beleid op duurzaamheid verbeteren maar sommige banken moeten hier wel veel meer werk maken. Verder is het teleurstellend dat klanten nog steeds niet weten waar banken hun geld in investeren; verreweg de meeste banken houden dit tot nu toe angstvallig verborgen. ” Lees verder

Beste leiders (ter discussie)

Geert Kimpen (www.geertkimpen.com) stuurde onderstaande oproep aan ‘onze leiders’. We zijn benieuwd wat u van deze oproep vindt. Uw reacties zijn dan ook – zoals gebruikelijk hier – van harte welkom.

Beste leiders,

Doe het nu niet. Nog een top. Opnieuw dat drukke, nerveuze overleg om Europa te redden. Nog eens proberen een eensgezinde verklaring uit te geven dat u er helemaal uit bent, om na enkele dagen weer te merken, dat uw maatregelen weer niet afdoende waren.  U bedoelt het goed. U gelooft er ook werkelijk in dat het noodzakelijk is de Euro overeind te houden. U bent er werkelijk van overtuigd dat dit werelddeel in elkaar stort wanneer we geen Euro hebben.  U denkt echt dat als we allemaal maar voldoende bezuinigen om die biljoenen bij elkaar te brengen, om alle gaten te dichten, het uiteindelijk weer beter zal gaan.

Maar… wij geloven u niet meer, beste leiders. En belangrijker nog; wij willen het niet meer. U bent iets voor ons aan het redden, waarvan wij niet willen dat het gered wordt. Misschien zijn we ondankbaar in uw ogen. We zien heus wel hoe wanhopig u uw best doet. U reist van land naar land voor druk overleg met uw collega leiders. U onderhandelt, u wikt en weegt, u slaapt nog nauwelijks. Dat zien we heus wel. Maar u vecht voor iets wat wij, die u gekozen hebben, niet willen. Lees verder

Mijn vader had toch gelijk…

Dit jaar ben ik er weer eens op pijnlijke wijze achter gekomen dat de wereld er heel wat slechter uitziet dan ik ooit voor mogelijk hield. Mijn oude vader, die 92 jaar werd en al lang niet meer tot de levenden behoort, had het toch wel goed gezien. Vaak dacht ik dat hij het allemaal wel erg zwart inzag. Nu moet ik toegeven dat hij meestal groot gelijk had.

Wat hij bijvoorbeeld zei over het koningshuis loog er niet om. Ooit had hij als tuinman gewerkt op het Loo, en meegemaakt hoe slecht men daar betaald werd, terwijl er natuurlijk geld in overvloed was. Ik hoor het hem nog zeggen: “We moesten voor die lui buigen als knipmessen. Kregen nauwelijks te eten. Och, och, wat ik daar heb moeten meemaken, dat wil je niet horen.” LEES VERDER op mijn blog

Nog een reden om over te stappen

Op vrijdag 23 december 2011 zond Zembla de documentaire Handel in Honger uit over de activiteiten van Nederlandse financiële instellingen op de derivatenmarkt in voedsel als maïs, graan en suiker. Deze uitzending is gebaseerd op het nieuwe SOMO-onderzoek Food Markets in Dutch. Dutch banks and pension funds in agricultural derivatives markets.

Ook de drie Nederlandse grootbanken zijn hier sterk bij betrokken. Met uw geld bij ABN AMRO, ING en Rabobank helpt u dus niet de honger de wereld uit, maar juist in.
Aan
u de keus! Lees er meer over op de site van SOMO.

GEBRUIK DE KNOPPEN!

Oplettende bezoekers van deze site hebben onder elk artikel een aantal knoppen opgemerkt. Met die knoppen kun je anderen melden dat je het artikel interessant vindt.

Dat kan per e-mail, Twitter, Facebook, LinkedIn en Google+. Het gaat heel eenvoudig, je klikt op de knop en krijgt dan een schermpje, waarin je nog wat tekst kunt toevoegen (hoeft niet) en vervolgens bevestig je.
Als je bij de dienst van je keuze nog niet ingelogd bent, dan moet je eerst inloggen.

Zo kun je je relaties, vrienden en familie op de hoogte brengen van interessante zaken. De balk hierboven staat onder het artikel met de vertaling van het verhaal van Michael Moore, dat dus maar liefst 63 keer via Facebook is doorgezonden, en daarmee bij duizenden anderen is terecht gekomen.

Sustainable Finance Lab: hoofdconclusies en aanbevelingen

Na een ronde van gesprekken met veel betrokkenen, heeft het SFL een stuk geproduceerd over een ‘nieuwe aanpak’ van de financiële sector. Geen gemakkelijk leesvoer, en af en toe (voor de leek) ronduit onbegrijpelijk, maar het gaat dan ook over economie, en dat is helaas nog steeds niet zo eenduidig als natuurkunde. Toch absoluut het lezen waard.

De vraag is vooral wat er nu gaat gebeuren, wat het SFL gaat doen om voor elkaar te krijgen dat dit ook daadwerkelijk ingevoerd wordt? Suggesties van harte welkom!