‘Waarom wist ik dat niet?’

Ons Geld confereert over de weg naar een nieuw geldstelsel

DSCI0954 -uitsnede met kleurcorrectieHet financiële systeem wordt nog steeds gekenmerkt door macht, eigenbelang en instabiliteit. Afgezien van een debat in de Tweede Kamer over een burgerinitiatief heeft actiegroep Ons Geld ogenschijnlijk nog weinig bereikt. Over de vraag welke denkbeelden en activiteiten tot hervorming kunnen leiden, belegde de organisatie op 18 juni een symposium in het DeLaMar Theater. Onder leiding van acteur George van Houts kwamen deskundigen en politici aan het woord.

Lily Tomlin Somebody

Boos en radeloos

Initiatiefnemer Luuk de Waal Malefijt van Ons Geld zag in 2002 een documentaire en realiseerde zich de enorme tekortkomingen van het geldstelsel: het is niet democratisch tot stand gekomen, het is niet eerlijk omdat er veel ongelijkheid is en het is niet stabiel. “Ik voelde me boos en radeloos, gelukkig zag ik een poster met een uitspraak van Lily Tomlin die weer perspectief gaf.  Ik stopte met mijn studie en kreeg ruzie bij mijn bijbaan, vanaf dat moment kon ik me volledig toeleggen op het geldsysteem.”

‘Goed dat er monsters zijn’

De weg naar de toekomst doet De Waal denken aan het boek Hero’s Journey van Joseph Campbell. “De scenario’s van veel beroemde films zijn gebaseerd op de verteltechniek die in dit boek wordt behandeld. Daarin bestaat ieder verhaal uit de interactie tussen een hoofdpersoon, een helper, een uitdaging en een beloning. De hoofdpersoon kan een individu zijn, maar ook de samenleving die monster tegenkomt. Het is goed dat er monsters zijn, anders zouden we ons vervelen en kunnen politici geen campagne voeren.”

Financieel geletterd

Ons Geld heeft ook educatieve activiteiten. Naast het bordspel Money Maker (zie het eerdere artikel op deze website) wordt ook materiaal ontwikkeld voor het basis- en voortgezet onderwijs. Jacqueline Haarsma van de organisatie: “Het Nibud stelt dat kinderen onvoldoende financieel geletterd zijn. Wij gaan zorgen dat docenten die hier wat aan willen doen daarvoor de instrumenten krijgen.”

Geld stroomt van arm naar rijk

Spreker Klaas van Egmond (onder meer verbonden aan Sustainable Finance Lab) ging in op de maatschappelijke noodzaak van vernieuwingen in de financiële sector: “Er wordt handel gedreven op basis van waarde, dus is een manier nodig voor het toekennen van waarde. De economie is ondergeschikt geraakt aan dat systeem, in plaats van omgekeerd, en momenteel staan de menselijke waarden daar weer onder. Besluiten worden in toenemende mate genomen op basis van financiële motieven en de bijbehorende machtspositie, waardoor steeds meer geld stroomt van arm naar rijk. Samen met toenemende complexiteit en falend toezicht, is het niet verwonderlijk dat steeds meer grote publieke belangen in private handen komen.”

‘Het kan niet anders’

Wie daar wat aan wil doen krijgt te horen dat het niet anders kan, want de overheid is niet te vertrouwen. Van Egmond: “Toch zijn het private krachten, zoals banken, die het systeem zodanig inrichten dat alle voordeel naar hen gaat. Dat is niet alleen onrechtvaardig en onethisch, het is ook schadelijk voor iedereen. Dit betekent niet dat er geen hoop is. DNB gaat verrassend constructief en open om met vernieuwende inzichten. Ze opereren in de geest van Thorbecke die zomaar uit het niets een democratische grondwet bedacht, op basis van drie principes:

  • mensen hebben rottige eigenschappen
  • dat gaat nog een tijdje zo door
  • we kunnen dit beteugelen.”

Geldschepping vanuit nutsfunctie

In een nieuw geldsysteem is een belangrijke rol weggelegd voor de virtuele euro, aldus Edgar Wortmann van Ons Geld. Dit is een digitale munteenheid die kan worden vergeleken met giraal geld, maar die opeisbaar is zonder dat een bank daar voorwaarden aan kan stellen. Wortmann: “Daarmee combineert de virtuele euro de voordelen van contant geld en bankgeld. Dit geeft de zekerheid dat geldschepping gebeurt vanuit een nutsfunctie met een wettelijke bevoegdheid en gestuurd door maatschappelijke behoefte. Invoering van de virtuele euro in de EU is snel mogelijk door de oprichting van een monetaire autoriteit die onafhankelijk is van particuliere banken en tevens los staat van de centrale bank.”

Wortmann met sheet (1) -uitsnede

Edgar Wortmann: “De virtuele euro combineert de voordelen van contant en bankgeld.”

Drie politici

Tot slot van het symposium was een forumdiscussie. Vertegenwoordigers van veel politieke partijen waren daarvoor uitgenodigd, maar er waren er slechts drie: Paul Tang van de PvdA, Renske Leijten van de SP en Ewald Engelen van de PvdD. Ook Antoinette Hertsenberg van het tv-programma Radar zat in het forum. Zij meldde dat de uitzending Schuldvraag van Radar Extra over de banken een zeldzaam groot aantal inhoudelijk reacties had opgeleverd. “Mensen vroegen verontwaardigd ‘Waarom wist ik dit niet?’ Helaas pakt de overheid het probleem niet bij de oorzaak aan en geeft de journalistiek weinig aandacht aan de standpunten van de diverse partijen.”

Forum met Leijten, Tang, Engelen, Hertsenberg (2).JPG

Het forum met vlnr: Renske Leijten (SP), Paul Tang (PvdA), Ewald Engelen (PvdD) en Antoinette Hertsenberg (Radar TV).

Halfslachtige aanpak

De bijdrage van Tang werd gekenmerkt door emotie. Zonder veel plannen liet hij weten zich te ergeren aan de halfslachtige aanpak van de financiële lobby en zich machteloos te voelen bij het gebrek aan vertrouwen in de overheid. Zo kwam hij heel oprecht over, terwijl hij consistent de genoemde machteloosheid uitstraalde. Hij was dan wel weer de spreker die na afloop het langst bleef napraten voor het toelichten van zijn mening.

Panama Papers

Leijten was vooral eerlijk. “Toen in april 2016 de Panama Papers uitkwamen dacht ik dat de sector eindelijk aangepakt zou worden, maar er is blijkbaar meer macht dan ik dacht in handen van degenen die belang hebben bij het negeren van maatschappelijke problemen. Ik ben nog maar drie maanden met deze materie bezig, dus ik weet er onvoldoende van om een stellige mening te kunnen hebben.”

‘Ze werken niet mee’

Deze laatste uitspraak deed Leijten zelfs twee keer. Dit riep de vraag op of de standpunten van Ons Geld misschien zodanig verschillen van het partijprogramma, dat ze dit niet voor een volle zaal wil toegeven. Daarnaast was ze evenmin vrij van machteloosheid: “De SP doet zijn best, het zijn de andere partijen die niet meewerken. De PVV-motie dat Nederland geen belastingparadijs mag worden genoemd omdat er een functionerend fiscaal systeem bestaat, is daardoor aangenomen.”

‘Falend toezicht’

Engelen was de meest felle forumdeelnemer. “Als de vragen die vandaag worden gesteld tien jaar geleden waren beantwoord, hadden we de financiële crisis kunnen voorkomen. De politiek praat over vluchtelingen, over de staatsschuld en de bedragen waarmee banken uit publiek geld gered moeten worden. Dat is absoluut niet de juiste discussie, het gaat om een economie die wordt aangejaagd door schulden, op basis van wangedrag van bankiers, onder falend toezicht van DNB.”

Vinger aan de pols

Na een dag vol betogen, soms monetair, maatschappelijk of machteloos, blijft de vraag hangen of de verlangde verandering tot stand gaat komen. Is er wat veranderd sinds twee jaar geleden DNB zei dat ze de vinger aan de pols van de geldschepping houden, terwijl de patiënt op de IC thuishoort? Dagvoorzitter Van Houts geeft hoop: “We hebben de voorstelling Door de Bank Genomen ook gespeeld bij DNB, met directeur Knot en commissaris Rinnooy Kan in het publiek. We vroegen na afloop of het verhaal herkenbaar was en het antwoord luidde bevestigend. Toen vroegen we waarom burgers dit niet verteld wordt. Het was lang stil en toen werd gezegd dat het niet de bedoeling was mensen ongerust te maken. Maar ik kan u verzekeren: er is nu meer transparantie.”

=VjG-commentaar

In dit commentaar benoemen we vanuit Verhuis je Geld enkele mogelijkheden die de burger heeft om de politiek en de financiële sector signalen te blijven geven van de gewenste verandering:

  • het verbod op de term belastingparadijs roept de vraag op wie dit handhaaft, wat de sanctie is en waarom artikel 7 van de Grondwet terzijde wordt geschoven. Voor wie zich aan het verbod wil houden kan een alternatieve term handig zijn. Omdat het woord denkbeeldig wordt weggepiept, kan dat alternatief zijn: belastingpiep

    Wordt belastingpiep, het legale alternatief
    voor belastingparadijs?

  • voor burgers en politici geldt: volg altijd je eigen normen, waarden en doelen. Gebruik het gedrag van anderen dus niet als excuus
  • maak bewuste keuzes voor bedrijven die jouw klandizie waard zijn, niet alleen op het gebied van voedsel, vervoer of energie, maar ook bij financiële diensten
  • lees kritisch de media en geef uiting aan je mening in een commentaar en in je berichten op sociale media
  • zorg dat je geïnformeerd blijft over onderwerpen die je relevant vindt, via websites die je vertrouwt. Bij Verhuis je Geld blijven we natuurlijk aanspreekbaar op een zorgvuldige en relevante berichtgeving, evenals de verbonden pagina’s op Facebook en Twitter van Mijn Geld Telt
  • als je je zorgen maakt over de kwaliteit van lucht, water en voedsel, de humaniteit van de zorg of de stabiliteit van het financiële systeem, stem dan niet op een partij die om electorale reden een koppeling maakt tussen moslims, vluchtelingen en misdaad.
Cartoon geld als geld

Cartoon van beeldverslaggever Margreet de Heer.

Naschrift

 

Ook de collega’s van Follow the Money doen verslag van het symposium.

Banken maken het weer bont

Met de nieuwe maandelijkse frequentie, is het weer tijd voor een serie korte berichten op Verhuis je Geld. Wilt u vaker op de hoogte worden gehouden, volg dan de aan VjG gelieerde pagina’s op Facebook en Twitter van Mijn Geld Telt.

Bont oog -uitsnede

CETA en TTIP ‘niet controversieel’

De Tweede Kamer heeft besloten dat handelsverdragen CETA en TTIP niet tot de controversiële onderwerpen behoren. Dat schrijft journalist Mitchell van de Klundert bij Follow the Money. Dit betekent dat het demissionaire kabinet bevoegd is beslissingen te nemen en verplichtingen aan te gaan.

Wat is waardegedreven bankieren?

De Global Alliance for Banking on Values schetst in woord en beeld de betekenis van waardegedreven bankieren. Naast financiële factoren, worden ook ecologische, sociale en ethische parameters gebruikt als stuurinformatie voor het beleid.

Nieuwe campagne ASN Bank

Een jachtige eendagsvlieg is te gast bij een verstandige Pauw, in de nieuwe campagne van ASN Bank. Hij draagt een horloge aan elke poot ‘om geen seconde te missen’, waarbij de langere termijn hem ontgaat.

Verbod tot oplichting

“Volgens de sharia mag je klanten niet oplichten. Dat toont aan hoe groot het cultuurverschil is tussen onze wereld en die van de moslims.” Aldus cabaretier Pieter Derks in de voorstelling Zo goed als nieuw (online te zien tot en met 10 mei 2017).

Inclusieve economie

In de artikelserie GoedGeld inventariseert de website Laat Bloeien de mogelijkheden van een inclusieve, toekomstbestendige economie.

Meer formele maatregelen AFM

Het voornemen van de AFM tot verscherpt toezicht leidt tot een verdubbeling van het aantal ‘formele maatregelen’. Dat meldt website van Assurantie Magazine. Tot deze maatregelen behoren boetes en aanwijzingen, zo stelt de AFM op de eigen website.

Vergissing in voordeel van de bank

Banken maken het weer bont. Tv-progamma Radar belicht dat banken bij het bereSorry -uitsnedekenen van boetes fouten maken die ‘toevallig’ altijd in het nadeel zijn van de klant.

Peil je stemming voor 15 maart

Hangen de peilingen je de keel uit? Stem je Rutte in plaats van Klaver om Wilders dwars te zitten? Kies je Roemer om Asscher onder druk te zetten? Het is altijd de vraag of politici die boodschap horen, dus je kunt net zo goed stemmen op de partij van je voorkeur. Staat je keus nog niet vast, dan is hier een aantal wegwijzers. En de Volkskrant heeft een stappenplan.

keuze-whats-your-choice

De website Parlement.com heeft een webpagina met zeventien stemhulpen, onder meer over seksualiteit, geloof, dieren en privacy. Voor de financiële wereld is er geen afzonderlijke stemgids. Als dit criterium wordt losgelaten blijven enkele electorale wegwijzers over die enige diepgang suggereren:

  • Groen Kieskompas met dertig stellingen over natuur, milieu en klimaat waarin alleen de standpunten van zittende partijen zijn opgenomen
  • StemWijsOuders gaat over onderwijs en opvoeding met dertien deelnemende partijen
  • Privacy Stemwijzer gaat vooral over privacy met zestien deelnemende partijen, waaronder nieuwkomers Piratenpartij en Forum voor Democratie
  • De Wijze Stemmer adviseert een filosoof met bijbehorende partij, geselecteerd uit de zittende partijen plus Artikel 1
  • MVO Kieswijzer gaat over onderwerpen als regelgeving, transparantie, diplomatie en fiscale wetgeving op basis van de standpunten van elf zittende partijen
  • KiesWerkKompas vraagt naar standpunten over werk, arbeidsvoorwaarden en basisinkomen, het advies bestaat uit een rangorde van dertien partijen.

Follow the Money

Follow the Money heeft  een artikel waarin de standpunten van partijen over de financiële euromunten-als-tandwielen-uitsnedesector worden vergeleken (achter een betaalmuur met de mogelijkheid tot een gratis proefabonnement).

Ons Geld

Ook de website van Ons Geld presenteert een vergelijking van standpunten over geldschepping. De meest krachtige standpunten worden ingenomen door: Partij voor de Dieren, Piratenpartij, Vrijzinnige Partij, Basisinkomen Partij en De Burger Beweging.

Mathijs Bouman

Mathijs Bouman schrijft in het FD dat volgens hem de belangrijkste thema’s zijn: pensioenen, belasting en arbeidsmarkt. De partijen moeten hun voorstellen hierover volgens Bouman duidelijker benoemen om kiezers in staat te stellen hun keuze te bepalen.

Stappenplan voor het maken van je keuze

Directeur Frank Kalshoven van de Argumentenfabriek gaf in de Volkskrant van zaterdag een stappenplan voor het bepalen van je stemkeuze. Samengevat: bepaal dat je gaat stemmen, bepaal dat je uiterlijk dinsdag een keuze maakt, maak eerst een groffe selectie en verfijn die steeds verder.

Minister Blok heeft curieuze positie als opvolger van brekebeen Van der Steur

De stichting Restschuld Eerlijk Delen (RED) wil een gesprek met minister Stef Blok over de aanpak van misstanden in de woningmarkt. Als minister van Veiligheid en Justitie kan hij deze nu langs strafrechtelijke weg aanpakken. De vragen voor het gesprek zijn hem schriftelijk meegedeeld en drie ervan ook per video.

Blok aan beide benen?

Blok heeft in dit krachtenveld een curieuze positie: tot het aftreden van Ard van der Steur was hij minister van Wonen en Rijksdienst. In die rol heeft hij de gevolgen van misstanden van nabij meegemaakt. En voordat hij in 1998 Kamerlid werd, was hij werkzaam als bankier bij ABN Amro. Dat was de bank waarvan is aangetoond dat er handtekeningen werden vervalst om hypotheekakten te wijzigen.

Vragen doorgeschoven

De vragen waren aanvankelijk aan Blok gesteld toen hij nog minister van Wonen was. Precies op de dag van zijn overstap kondigde hij een brief aan waarin de vragen zouden worden beantwoord. Impliciet schoof hij hiermee de vragen door naar zijn opvolger op Wonen, Ronald Plasterk.

Serieus misdrijf

Sven-Ake Hulleman van RED noemt het ‘te absurd voor woorden’ dat de afhandeling van valsheid in geschrifte wordt overgelaten aan interne procedures bij ABN Amro. “De argumentatie van het OM is dat mensen niet zijn benadeeld, terwijl hun identiteit is afgepakt. Dat is een zeer serieus misdrijf. Bovendien worden door bankiers zelfs in rechtszaken documenten aangeleverd met vervalste handtekeningen.” Nu Blok op Justitie zit heeft hij de bevoegdheid om het OM adequaat te laten optreden.

Criminele organisatie

Daarnaast pleit Hulleman ervoor om onderzoek te doen naar de Nederlandse vereniging van banken als criminele organisatie. “Dit gezien de enorme schade die banken en bankmedewerkers onze samenleving hebben berokkend. Jarenlang is het bouwen van zeepbellen doorgegaan, een vorm van grootschalige fraude met als gevolg dat honderdduizenden Nederlanders financiële en emotionele schade opliepen.”


‘Woningmarkt is piramidespel’

Dit zijn de vragen waarop RED een antwoord wil:

  • hoe staat het met de vervolging van medewerkers van ABN Amro die handtekeningen van hypotheekklanten hebben vervalst?
  • wanneer gaat u iets doen om te voorkomen dat bankiers enorme schade kunnen blijven toebrengen aan de samenleving?
  • nu de woningmarkt een piramidespel is geworden: vindt u niet dat het hoog tijd is dat het illegale karakter hiervan wordt aangepakt?
  • hoeveel mensen met restschulden heeft u in de afgelopen jaren als minister van Wonen gesproken? En hoeveel medewerkers of lobbyisten van banken?
  • bent u het eens met de advocaten van banken dat de argumenten van RED politiek van aard zijn, terwijl banken aansprakelijk zijn voor onderwaarde bij een miljoen gezinnen?
  • is u bekend dat voormalig DNB-directeur Wellink in het rapport In het spoor van de crisis feitelijk erkent dat de banken met listige kunstgrepen wet- en regelgeving wisten te omzeilen, en zo de enorme zeepbel in de huizenmarkt creëerden?
  • weet u dat de premies van de verzekeringen waarmee de banken zich beschermen tegen de restschulden door de burger worden betaald, terwijl de burger tevens aansprakelijk wordt gehoudenvoor de restschulden?
  • waarom heeft u zich nog niet uitgelaten over de

    in-het-spoor-van-de-crisis-dnb-rapportbelangrijke conclusies van de Tweede Kamercommissie huizenprijzen, bijvoorbeeld over het succes waarmee hypotheekverstrekkers de onwetende burgers wisten te verleiden tot het aangaan van steeds grotere schulden?


Een eerder bericht op VjG over RED betrof het geldstelsel.

Boek over voorstelling De Verleiders

george-van-houts-uitsnede
Van wie is eigenlijk het geld op je betaalrekening? En wie beslist over de geldhoeveelheid? Het zijn vragen die toneelgroep De Verleiders tijdens voorstellingen van Door de Bank Genomen voorlegde aan het publiek. Dat vertoonde tekenen van verbazing bij de antwoorden, zo beschrijft acteur George van Houts in een boek dat onlangs uitkwam.

Redding van banken

Het boek begint met de geschiedenis van geld. Zo wordt beschreven hoe de koning van Engeland werd gered door banken die zijn oorlog konden financieren. Ze bedongen daarbij een machtspositie. Vandaag de dag is het omgekeerd: banken worden gered door de overheid. Al staat daar weinig tegenover en gebeurt het met geld dat ook weer van banken wordt geleend, tegen een commercieel tarief.

Geld is machtsmiddel

Vandaag de dag is schuld meer dan ooit een machtsmiddel. Burgers voelen zich gedwongen voor hun sociale status om bezittingen aan te schaffen en daarvoor leningen aan te gaan. Ze raken daarmee in een afhankelijke positie. Machthebbers hoeven geen geweld meer te gebruiken of ermee te dreigen, ze zijn door hun vordering onkwetsbaar geworden, in de ogen van ‘horigen’.

Geldschepping in publieke handen

dijsselbloem-2-uitsnedeMede onder invloed van de publieke opinie zijn kleine verbeteringen zichtbaar. Zo vergeleek een bankier De verleiders enkele jaren geleden met Jacobse en Van Es, twee karikaturale types van Van Kooten en De Bie. “Dat gebeurt nu niet meer”, zo verzekerde Van Houts de aanwezigen tijdens de presentatie van zijn boek. “Minister Dijsselbloem staat zelfs welwillend tegenover het idee om geldschepping in publieke handen te brengen. Al kan dat ook met de naderende verkiezingen te maken hebben.”

Macht en mysterie

Over politici bevat het boek een interessante uitspraak. “Ze zijn niet kwaadwillend. Het is erger: ze zijn onwetend.” Of kunnen ze de ernst van de praktijken die we als samenleving gaandeweg ontdekken moeilijk bevatten? Van de onvoorstelbaar brutale en kortzichtige machtswellust, zoals die blijkt uit de scène over Bijzonder beheer, waarover we op deze website al eerder berichtten. Tot en met de supergeheime BIS, Bank for International Settlements. Een instituut dat machtig en mysterieus is, TTIP in het kwadraat.

Ratio en emotie

Met dit boek levert Van Houts een zinvolle bijdrage aan de maatschappelijke discussie. Hij kraakt harde politieke en economische noten. Naast rationele informatie, komt ook de emotionele kant aan bod met beeldspraak, dialoog en oprechte verontwaardiging. Beide hersenhelften worden bediend, wat een voorwaarde is voor bewustwording en gedragsverandering. Als een onderwerp zo belangrijk is en de inhoud aansprekend en oprecht, dan is kritiek geven geen dankbare taak. Toch is dat de rol van een recensent, dus doe ik dat.

Geweld als uitlaatklep

In de eerste plaats stuit ik op de uitlating de kinkers uit de straten, terwijl enkele regels verder wordt gezegd dat er niet gepleit wordt voor geweld. Ik denk dat dreigen met geweld ook een vorm van geweld is. Natuurlijk kan geweld een uitlaatklep zijn voor de brede woede in de samenleving, het is ook begrijpelijk en authentiek.

Sympathie van het publiek

Tegelijk is geweld vooral een uiting van machteloosheid en daarmee maak je niet bepaald indruk op degenen die aan het roer staan. Daarnaast verlies je de sympathie van de twijfelaars in het publiek en je geeft de machthebbers een reden om te zeggen dat je door emoties wordt gedreven, dat je onredelijk bent. Bovendien geef je ze aanleiding om hard in te grijpen.

Geld en lobby

Daarnaast lijkt het erop dat de auteur heil ziet in beleid, in maatregelen die tot verbetering leiden. Maar er zijn nog veel meer sectoren waar met geld en lobby de politieke besluitvorming onevenredig zwaar onder druk wordt gezet. In de landbouw- en voedselindustrie worden stoffen gebruik die giftig en verslavend zijn, zoals suiker. De farmaceutische sector is doordrenkt van corruptie. Het onderwijs, waar een wereld te winnen is, loopt vast op een verstikkende cultuur. De bestrijding van criminaliteit is door de sterke hiërarchie verworden tot een blundermachine. De traditionele nieuwsmedia verliezen geloofwaardigheid, maar blijven vasthouden aan oude trucjes. En er zijn nog meer voorbeelden.

Uitroeien

De crisis speelt zich af op een dieper niveau en de gevolgen zijn breder dan de financiële wereld. Overal zijn dezelfde motieven en gedragingen te zien: ethische afwegingen en gezamenlijke belangen worden opzij gezet door een kleine elite die gefixeerd is op geld.  En passant zijn ze bezig met de systematische vernietiging van plantensoorten, diersoorten en hun leefgebieden. Omdat ze met dat geld op den duur geen drinkbaar water en geen schone lucht kunnen kopen, zijn ze dus bezig ook zichzelf uit te roeien. Hun kinderen zullen het evenmin overleven.

Ecologisch, sociaal en economisch

De oplossing ligt niet in een procentje zus, een verbod hier en een verplichting daar. Het gaat om fundamentele herbezinning op de rol die we als mensheid spelen in de leefomgeving: ecologisch, sociaal en economisch. Inzichten om onze instincten de goede kant op te sturen zijn te vinden bij etholoog Frans de Waal en de onlangs overleden hoogleraar bedrijfskunde Mauk Mulder. Zie ook een eerder bericht op deze website naar aanleiding van een artikel in De Correspondent en een blog van Ad Broere.

Bestelgegevensomslag-boek

Het boek Door de Bank Genomen is uitgekomen bij Uitgeverij Q en onder meer te bestellen bij Managementboek. Daarnaast is de toneelvoorstelling ook verfilmd. De volgende voorstelling van De Verleiders loopt vanaf begin oktober en heet Slikken en stikken.

Verstrengeling politiek met economie

Verknoopt -uitsnedeDat regeringsbeleid steeds meer wordt gebaseerd op economische overwegingen komt door een sluipende verstrengeling van politieke en economische macht. Dat is de kern van het boek Het financiële regime (Der Souveränitätseffekt) van Joseph Vogl dat afgelopen week in Nederland uitkwam.

Opkomst van de VOC

De opkomst van de VOC in Nederland was het eerste symptoom van deze ontwikkeling, volgens de auteur. En het voorlopige resultaat is de huidige economische crisis. Als dat klopt is de groeiende macht van banken en multinationals dus geen recent probleem. Een symptoom is het wel – de oorzaak ligt dieper.

Crisispolitiek

Gevolg is dat publieke instanties niet langer worden bestuurd door de staat, maar  door een conglomeraat daarvan met internationale organisaties, centrale banken en private ondernemingen. Ongemerkt worden regeringstaken overgenomen door comités van experts, geïmproviseerde raden of informele syndicaten van politieke en economische spelers. “De crisispolitiek die zij vervolgens voeren, wordt slechts gelegitimeerd door noodzaak en uitzonderingstoestand”, zegt Vogl.

Ontbreken van publieke controle

Zo ontstaat een type macht dat zich onttrekt aan publieke controle zodat afwegingen en procedures zich moeilijk in kaart laten brengen. In het moderne geldwezen sluipt een politieke beslissingsmacht, los van de volkssoevereiniteit. De huidige economische crisis is geen bijwerking, maar een instrument voor het rechtvaardigen van machtsconcentratie.

Creditcard -uitsnedeGenomineerd

Het financiële regime werd al voor publicatie genomineerd voor de non-fictieprijs van de Leipziger Buchmesse.

__naschrift
In de week na publicatie van bovenstaand bericht werd Vogl geïnterviewd door De Groene. Eerder verscheen op Verhuis je geld dit artikel over financialisering.