‘Waarom wist ik dat niet?’

Ons Geld confereert over de weg naar een nieuw geldstelsel

DSCI0954 -uitsnede met kleurcorrectieHet financiële systeem wordt nog steeds gekenmerkt door macht, eigenbelang en instabiliteit. Afgezien van een debat in de Tweede Kamer over een burgerinitiatief heeft actiegroep Ons Geld ogenschijnlijk nog weinig bereikt. Over de vraag welke denkbeelden en activiteiten tot hervorming kunnen leiden, belegde de organisatie op 18 juni een symposium in het DeLaMar Theater. Onder leiding van acteur George van Houts kwamen deskundigen en politici aan het woord.

Lily Tomlin Somebody

Boos en radeloos

Initiatiefnemer Luuk de Waal Malefijt van Ons Geld zag in 2002 een documentaire en realiseerde zich de enorme tekortkomingen van het geldstelsel: het is niet democratisch tot stand gekomen, het is niet eerlijk omdat er veel ongelijkheid is en het is niet stabiel. “Ik voelde me boos en radeloos, gelukkig zag ik een poster met een uitspraak van Lily Tomlin die weer perspectief gaf.  Ik stopte met mijn studie en kreeg ruzie bij mijn bijbaan, vanaf dat moment kon ik me volledig toeleggen op het geldsysteem.”

‘Goed dat er monsters zijn’

De weg naar de toekomst doet De Waal denken aan het boek Hero’s Journey van Joseph Campbell. “De scenario’s van veel beroemde films zijn gebaseerd op de verteltechniek die in dit boek wordt behandeld. Daarin bestaat ieder verhaal uit de interactie tussen een hoofdpersoon, een helper, een uitdaging en een beloning. De hoofdpersoon kan een individu zijn, maar ook de samenleving die monster tegenkomt. Het is goed dat er monsters zijn, anders zouden we ons vervelen en kunnen politici geen campagne voeren.”

Financieel geletterd

Ons Geld heeft ook educatieve activiteiten. Naast het bordspel Money Maker (zie het eerdere artikel op deze website) wordt ook materiaal ontwikkeld voor het basis- en voortgezet onderwijs. Jacqueline Haarsma van de organisatie: “Het Nibud stelt dat kinderen onvoldoende financieel geletterd zijn. Wij gaan zorgen dat docenten die hier wat aan willen doen daarvoor de instrumenten krijgen.”

Geld stroomt van arm naar rijk

Spreker Klaas van Egmond (onder meer verbonden aan Sustainable Finance Lab) ging in op de maatschappelijke noodzaak van vernieuwingen in de financiële sector: “Er wordt handel gedreven op basis van waarde, dus is een manier nodig voor het toekennen van waarde. De economie is ondergeschikt geraakt aan dat systeem, in plaats van omgekeerd, en momenteel staan de menselijke waarden daar weer onder. Besluiten worden in toenemende mate genomen op basis van financiële motieven en de bijbehorende machtspositie, waardoor steeds meer geld stroomt van arm naar rijk. Samen met toenemende complexiteit en falend toezicht, is het niet verwonderlijk dat steeds meer grote publieke belangen in private handen komen.”

‘Het kan niet anders’

Wie daar wat aan wil doen krijgt te horen dat het niet anders kan, want de overheid is niet te vertrouwen. Van Egmond: “Toch zijn het private krachten, zoals banken, die het systeem zodanig inrichten dat alle voordeel naar hen gaat. Dat is niet alleen onrechtvaardig en onethisch, het is ook schadelijk voor iedereen. Dit betekent niet dat er geen hoop is. DNB gaat verrassend constructief en open om met vernieuwende inzichten. Ze opereren in de geest van Thorbecke die zomaar uit het niets een democratische grondwet bedacht, op basis van drie principes:

  • mensen hebben rottige eigenschappen
  • dat gaat nog een tijdje zo door
  • we kunnen dit beteugelen.”

Geldschepping vanuit nutsfunctie

In een nieuw geldsysteem is een belangrijke rol weggelegd voor de virtuele euro, aldus Edgar Wortmann van Ons Geld. Dit is een digitale munteenheid die kan worden vergeleken met giraal geld, maar die opeisbaar is zonder dat een bank daar voorwaarden aan kan stellen. Wortmann: “Daarmee combineert de virtuele euro de voordelen van contant geld en bankgeld. Dit geeft de zekerheid dat geldschepping gebeurt vanuit een nutsfunctie met een wettelijke bevoegdheid en gestuurd door maatschappelijke behoefte. Invoering van de virtuele euro in de EU is snel mogelijk door de oprichting van een monetaire autoriteit die onafhankelijk is van particuliere banken en tevens los staat van de centrale bank.”

Wortmann met sheet (1) -uitsnede

Edgar Wortmann: “De virtuele euro combineert de voordelen van contant en bankgeld.”

Drie politici

Tot slot van het symposium was een forumdiscussie. Vertegenwoordigers van veel politieke partijen waren daarvoor uitgenodigd, maar er waren er slechts drie: Paul Tang van de PvdA, Renske Leijten van de SP en Ewald Engelen van de PvdD. Ook Antoinette Hertsenberg van het tv-programma Radar zat in het forum. Zij meldde dat de uitzending Schuldvraag van Radar Extra over de banken een zeldzaam groot aantal inhoudelijk reacties had opgeleverd. “Mensen vroegen verontwaardigd ‘Waarom wist ik dit niet?’ Helaas pakt de overheid het probleem niet bij de oorzaak aan en geeft de journalistiek weinig aandacht aan de standpunten van de diverse partijen.”

Forum met Leijten, Tang, Engelen, Hertsenberg (2).JPG

Het forum met vlnr: Renske Leijten (SP), Paul Tang (PvdA), Ewald Engelen (PvdD) en Antoinette Hertsenberg (Radar TV).

Halfslachtige aanpak

De bijdrage van Tang werd gekenmerkt door emotie. Zonder veel plannen liet hij weten zich te ergeren aan de halfslachtige aanpak van de financiële lobby en zich machteloos te voelen bij het gebrek aan vertrouwen in de overheid. Zo kwam hij heel oprecht over, terwijl hij consistent de genoemde machteloosheid uitstraalde. Hij was dan wel weer de spreker die na afloop het langst bleef napraten voor het toelichten van zijn mening.

Panama Papers

Leijten was vooral eerlijk. “Toen in april 2016 de Panama Papers uitkwamen dacht ik dat de sector eindelijk aangepakt zou worden, maar er is blijkbaar meer macht dan ik dacht in handen van degenen die belang hebben bij het negeren van maatschappelijke problemen. Ik ben nog maar drie maanden met deze materie bezig, dus ik weet er onvoldoende van om een stellige mening te kunnen hebben.”

‘Ze werken niet mee’

Deze laatste uitspraak deed Leijten zelfs twee keer. Dit riep de vraag op of de standpunten van Ons Geld misschien zodanig verschillen van het partijprogramma, dat ze dit niet voor een volle zaal wil toegeven. Daarnaast was ze evenmin vrij van machteloosheid: “De SP doet zijn best, het zijn de andere partijen die niet meewerken. De PVV-motie dat Nederland geen belastingparadijs mag worden genoemd omdat er een functionerend fiscaal systeem bestaat, is daardoor aangenomen.”

‘Falend toezicht’

Engelen was de meest felle forumdeelnemer. “Als de vragen die vandaag worden gesteld tien jaar geleden waren beantwoord, hadden we de financiële crisis kunnen voorkomen. De politiek praat over vluchtelingen, over de staatsschuld en de bedragen waarmee banken uit publiek geld gered moeten worden. Dat is absoluut niet de juiste discussie, het gaat om een economie die wordt aangejaagd door schulden, op basis van wangedrag van bankiers, onder falend toezicht van DNB.”

Vinger aan de pols

Na een dag vol betogen, soms monetair, maatschappelijk of machteloos, blijft de vraag hangen of de verlangde verandering tot stand gaat komen. Is er wat veranderd sinds twee jaar geleden DNB zei dat ze de vinger aan de pols van de geldschepping houden, terwijl de patiënt op de IC thuishoort? Dagvoorzitter Van Houts geeft hoop: “We hebben de voorstelling Door de Bank Genomen ook gespeeld bij DNB, met directeur Knot en commissaris Rinnooy Kan in het publiek. We vroegen na afloop of het verhaal herkenbaar was en het antwoord luidde bevestigend. Toen vroegen we waarom burgers dit niet verteld wordt. Het was lang stil en toen werd gezegd dat het niet de bedoeling was mensen ongerust te maken. Maar ik kan u verzekeren: er is nu meer transparantie.”

=VjG-commentaar

In dit commentaar benoemen we vanuit Verhuis je Geld enkele mogelijkheden die de burger heeft om de politiek en de financiële sector signalen te blijven geven van de gewenste verandering:

  • het verbod op de term belastingparadijs roept de vraag op wie dit handhaaft, wat de sanctie is en waarom artikel 7 van de Grondwet terzijde wordt geschoven. Voor wie zich aan het verbod wil houden kan een alternatieve term handig zijn. Omdat het woord denkbeeldig wordt weggepiept, kan dat alternatief zijn: belastingpiep

    Wordt belastingpiep, het legale alternatief
    voor belastingparadijs?

  • voor burgers en politici geldt: volg altijd je eigen normen, waarden en doelen. Gebruik het gedrag van anderen dus niet als excuus
  • maak bewuste keuzes voor bedrijven die jouw klandizie waard zijn, niet alleen op het gebied van voedsel, vervoer of energie, maar ook bij financiële diensten
  • lees kritisch de media en geef uiting aan je mening in een commentaar en in je berichten op sociale media
  • zorg dat je geïnformeerd blijft over onderwerpen die je relevant vindt, via websites die je vertrouwt. Bij Verhuis je Geld blijven we natuurlijk aanspreekbaar op een zorgvuldige en relevante berichtgeving, evenals de verbonden pagina’s op Facebook en Twitter van Mijn Geld Telt
  • als je je zorgen maakt over de kwaliteit van lucht, water en voedsel, de humaniteit van de zorg of de stabiliteit van het financiële systeem, stem dan niet op een partij die om electorale reden een koppeling maakt tussen moslims, vluchtelingen en misdaad.
Cartoon geld als geld

Cartoon van beeldverslaggever Margreet de Heer.

Naschrift

 

Ook de collega’s van Follow the Money doen verslag van het symposium.

Zondagochtend a.s: symposium Ons Geld

Zondagochtend 18 juni houdt Ons Geld een symposium over nut en noodzaak van geldhervorming. Dit onderwerp wordt besproken door bekendheden als: Marianne Thieme (PvdD), Paul Tang (PvdA), Renske Leijten (SP) en Antoinette Hertsenberg (AVROTROS).

Koppen 27c8d828716209069475ba5eb4267bf8114ea55632e73dbd11cfcd151da0e66e

 

Andere sprekers zijn hoogleraar Klaas van Egmond en activisten van Ons Geld. Acteur George van Houts (De Verleiders) leidt het debat over de toekomst van het geldstelsel, het verband tussen geld, milieu en armoede, onderwijs over geld en de ‘virtuele euro’.

Programma

Het programma begint om 10u. Locatie is theater De La Mar in Amsterdam. Aanmelden is nog mogelijk.  Om 14u is een voorstelling van Door de Bank Genomen van De Verleiders. Voor het bijwonen hiervan moeten apart kaarten worden aangeschaft.

Verslag

De organisatie van het symposium heeft de redactie van Verhuis je Geld geaccrediteerd voor het doen van een journalistiek verslag. Met een ervaring van dertig jaar in dit vak doen we dat op de professionele manier die VjG-lezers gewend zijn: onafhankelijk, zorgvuldig en met compassie. Met de gebruikelijke werkwijze voor eventuele voorinzage krijgen lezers dan binnen een week een verslag met feiten, sfeer en beeld.

Logo met hartje

Waarom zou je verantwoord investeren?

Er is een groot potentieel aan verantwoorde investeringen op de Britse kapitaalmarkt. Een gebrek aan kennis, duidelijkheid en vertrouwen weerhoudt particuliere ‘ethical investors’ om activiteiten te steunen die ze maatschappelijk belangrijk vinden. Dat blijkt uit onderzoek van Ethex, een organisatie voor ‘positief investeren’.

Hartjes ethiek, aardig -uitsnede

Gezondheid en zorg

Twintig procent van de ondervraagden is al daadwerkelijk bezig met verantwoord investeren, en maar liefst dertig procent overweegt dat. Het verbeteren van gezondheid en zorg behoort tot de belangrijkste motieven, evenals invloed op de lokale omgeving. Volgens Ethex is er sprake van een grote, onvervulde behoefte in de maatschappij.

Grote interesse bij publiek

Hoofdconclusie van het onderzoek is de grote interesse bij het publiek. De beschikbaarheid van betere informatie en de vaardigheden om deze te beoordelen zijn cruciaal om de bereidheid tot investeren te laten groeien. De helft van de ondervraagden zegt dat ze hier te weinig over weten en 45 procent is bereid zich erin te verdiepen.

Persoonlijke waarden

Waarden, bol met bedragen -uitsnede

Directeur Lisa Ashford van Ethex zegt dat particulieren in toenemende mate geneigd zijn hun persoonlijke waarden te laten meetellen bij beslissingen over sparen en investeren. “Mensen beseffen dat financieel rendement niet strijdig is aan maatschappelijke voordelen.”

 VjG-kort

Handen met geldbal -uitsnedeMijn Geld Telt________________________

Bent u tevreden over de berichtgeving van Verhuis je Geld? Volg dan ook onze partner Mijn Geld Telt op Twitter en Facebook. Voor wie vindt dat ieders geld telt!

Waarom zijn banken dicht op 1 mei?

Betalingen die de afgelopen dag zijn gedaan, worden pas morgen verwerkt. Van de meeste banken waren ook de kantoren gesloten. Waar is dat voor nodig?

Dame relaxt -uitsnede

Gemeentes stellen koopzondagen in, meubelboulevards maken furore tijdens feestdagen en de detailhandel verruimt onder druk van webwinkels de openingstijden. Banken doen daar niet aan mee. In het weekend staan de betalingen stil en ook op 1 mei geven ze hun personeel vrijaf met als verklaring “Het is een internationale feestdag.”

Wat moeten banken doen?

Is het redelijk dat banken sluiten op de Dag van de arbeid of zouden ze moeten meedoen aan de ratrace die zij hun klanten opleggen?

Banken maken het weer bont

Met de nieuwe maandelijkse frequentie, is het weer tijd voor een serie korte berichten op Verhuis je Geld. Wilt u vaker op de hoogte worden gehouden, volg dan de aan VjG gelieerde pagina’s op Facebook en Twitter van Mijn Geld Telt.

Bont oog -uitsnede

CETA en TTIP ‘niet controversieel’

De Tweede Kamer heeft besloten dat handelsverdragen CETA en TTIP niet tot de controversiële onderwerpen behoren. Dat schrijft journalist Mitchell van de Klundert bij Follow the Money. Dit betekent dat het demissionaire kabinet bevoegd is beslissingen te nemen en verplichtingen aan te gaan.

Wat is waardegedreven bankieren?

De Global Alliance for Banking on Values schetst in woord en beeld de betekenis van waardegedreven bankieren. Naast financiële factoren, worden ook ecologische, sociale en ethische parameters gebruikt als stuurinformatie voor het beleid.

Nieuwe campagne ASN Bank

Een jachtige eendagsvlieg is te gast bij een verstandige Pauw, in de nieuwe campagne van ASN Bank. Hij draagt een horloge aan elke poot ‘om geen seconde te missen’, waarbij de langere termijn hem ontgaat.

Verbod tot oplichting

“Volgens de sharia mag je klanten niet oplichten. Dat toont aan hoe groot het cultuurverschil is tussen onze wereld en die van de moslims.” Aldus cabaretier Pieter Derks in de voorstelling Zo goed als nieuw (online te zien tot en met 10 mei 2017).

Inclusieve economie

In de artikelserie GoedGeld inventariseert de website Laat Bloeien de mogelijkheden van een inclusieve, toekomstbestendige economie.

Meer formele maatregelen AFM

Het voornemen van de AFM tot verscherpt toezicht leidt tot een verdubbeling van het aantal ‘formele maatregelen’. Dat meldt website van Assurantie Magazine. Tot deze maatregelen behoren boetes en aanwijzingen, zo stelt de AFM op de eigen website.

Vergissing in voordeel van de bank

Banken maken het weer bont. Tv-progamma Radar belicht dat banken bij het bereSorry -uitsnedekenen van boetes fouten maken die ‘toevallig’ altijd in het nadeel zijn van de klant.

Peil je stemming voor 15 maart

Hangen de peilingen je de keel uit? Stem je Rutte in plaats van Klaver om Wilders dwars te zitten? Kies je Roemer om Asscher onder druk te zetten? Het is altijd de vraag of politici die boodschap horen, dus je kunt net zo goed stemmen op de partij van je voorkeur. Staat je keus nog niet vast, dan is hier een aantal wegwijzers. En de Volkskrant heeft een stappenplan.

keuze-whats-your-choice

De website Parlement.com heeft een webpagina met zeventien stemhulpen, onder meer over seksualiteit, geloof, dieren en privacy. Voor de financiële wereld is er geen afzonderlijke stemgids. Als dit criterium wordt losgelaten blijven enkele electorale wegwijzers over die enige diepgang suggereren:

  • Groen Kieskompas met dertig stellingen over natuur, milieu en klimaat waarin alleen de standpunten van zittende partijen zijn opgenomen
  • StemWijsOuders gaat over onderwijs en opvoeding met dertien deelnemende partijen
  • Privacy Stemwijzer gaat vooral over privacy met zestien deelnemende partijen, waaronder nieuwkomers Piratenpartij en Forum voor Democratie
  • De Wijze Stemmer adviseert een filosoof met bijbehorende partij, geselecteerd uit de zittende partijen plus Artikel 1
  • MVO Kieswijzer gaat over onderwerpen als regelgeving, transparantie, diplomatie en fiscale wetgeving op basis van de standpunten van elf zittende partijen
  • KiesWerkKompas vraagt naar standpunten over werk, arbeidsvoorwaarden en basisinkomen, het advies bestaat uit een rangorde van dertien partijen.

Follow the Money

Follow the Money heeft  een artikel waarin de standpunten van partijen over de financiële euromunten-als-tandwielen-uitsnedesector worden vergeleken (achter een betaalmuur met de mogelijkheid tot een gratis proefabonnement).

Ons Geld

Ook de website van Ons Geld presenteert een vergelijking van standpunten over geldschepping. De meest krachtige standpunten worden ingenomen door: Partij voor de Dieren, Piratenpartij, Vrijzinnige Partij, Basisinkomen Partij en De Burger Beweging.

Mathijs Bouman

Mathijs Bouman schrijft in het FD dat volgens hem de belangrijkste thema’s zijn: pensioenen, belasting en arbeidsmarkt. De partijen moeten hun voorstellen hierover volgens Bouman duidelijker benoemen om kiezers in staat te stellen hun keuze te bepalen.

Stappenplan voor het maken van je keuze

Directeur Frank Kalshoven van de Argumentenfabriek gaf in de Volkskrant van zaterdag een stappenplan voor het bepalen van je stemkeuze. Samengevat: bepaal dat je gaat stemmen, bepaal dat je uiterlijk dinsdag een keuze maakt, maak eerst een groffe selectie en verfijn die steeds verder.

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand … Wie is de rijkste van het land??

“Als Piet meer krijgt, wil Sjaak. En dan eis ik ook meer.” Met die mentaliteit groeide jarenlang salarissen de pan uit, bij banken, zorginstellingen, woningcorporaties en elders. Directieleden zijn blijkbaar net zo jaloers als de stiefmoeder van Sneeuwwitje in het sprookje van Grimm, die zo graag de mooiste wilde zijn.

strip-sigmund-salaris

En ook al is bekend dat het met haar niet goed afliep, hebzucht blijft het credo. Een plekje op de apenrots kan alleen worden verkregen door te doen wat iedereen doet: meegaan in een strijd. Niet voor een mooi ideaal of een gezamenlijk resultaat, maar vol eigenbelang en rivaliteit.

Blinkend gelddiamant-uitsnede

Met een kleine variatie op een spreekwoord: Het is nu eenmaal niet al geld wat er blinkt. Daar is financieel journalist Rebecca O’Connor het overigens niet mee eens. In een blog op de website Good with money schrijft ze dat geld reflecteert wie je bent. Geld is de spiegel waarmee je kunt zien hoe rijk je bent, in materieel en immaterieel opzicht.

VjG komt minder vaak uit

Vanaf 1 maart gaat Verhuis je Geld verschijnen in een lagere frequentie, minimaal 1x per maand. Er is dan meer tijd om te werken aan een nieuwe koers, met een formule waarmee we onze lezers beter van dienst zijn.