VjG-reportage: Als vissen die water ontdekken

Congres Ons Geld zet stappen vooruit in bewustzijn

De hervorming van het geldstelsel kristalliseert zich langzaam maar zeker uit. Moedeloosheid lag op de loer in de uitverkochte Stadsschouwburg in Utrecht waar Ons Geld afgelopen zaterdag een congres had onder het motto GELD ZAT. Frustratie en berusting over de macht om belangen door te drukken en de onmacht om fouten te erkennen Misschien is het logisch dat toezichthouders reageren als konijntjes op een koplamp, want … “Iedereen zoomt in, niemand zoomt uit.”

Publiek -uitsnede2Kroonlid

De uitspraak over inzoomen komt van Freek de Jonge die in de voorstelling De Stemming 3 in een denkbeeldige Trêveszaal het politieke toneel betrad. Zo vertelt spreker Klaas van Egmond, hoogleraar in Utrecht en voormalig kroonlid van de SER. Met een verzameling slides schetst hij hoe het allemaal zo ver heeft kunnen komen.

Irrationele overwegingen

“Veel menselijke beslissingen worden uit irrationele overwegingen genomen,” volgens Van Egmond. “Niet zelden worden daarbij doel en middelen omgedraaid. Macht is een doel op zich geworden, dat zien we binnen de kerk, de politiek en de bankwereld. Abraham Lincoln slaagde erin de slavernij af te schaffen, hij wilde zelfs verder gaan. Hij vond dat geldschepping in publieke handen moest komen omdat dan de macht beter verdeeld werd en het sturend vermogen van de overheid vergroot. Niet lang daarna werd hij vermoord.”

Als je inzoomt neemt het overzicht af.

Verelendung en verleiding

Vertegenwoordigers van Milieudefensie en Oxfam Novib vertellen waartoe dat kan leiden. In de derde wereld worden boeren van het land gejaagd dat hun familie eeuwenlang bezat, omdat multinationals er palmplantages willen aanleggen. “Geldbezitters zijn gewend hun machtspositie ongebreideld te vergroten via erfopvolging, monopolies of het ontnemen van macht aan anderen.” Terwijl Marx dacht dat die laatste ten prooi zouden vallen aan verelendung en een revolutie zouden afdwingen, ontstaan er initiatieven die de burger verleiden tot nieuwe ideeën. Zoals de stichting Ons Geld die met beargumenteerde alternatieven naar verandering streeft.

Factor 10 fout

Een van die oplossingen die het financiële systeem meer stabiliteit en transparantie zou geven is de komst van een depositobank (zie ons eerdere artikel daarover). De gevestigde machten in de financiële wereld zetten daartegen hun hakken in het zand, zoals blijkt uit een korte video die wordt vertoond. Daarin zegt Rabo-topman Wiebe Draijer dat een depositobank geen rendement kan halen. Maar zijn berekening zit er een factor tien naast, zo vertelt spreker Arnoud Boot de aanwezigen bij GELD ZAT. “Wij zouden zeggen dat het argument dan wegvalt, maar bankiers liggen niet wakker van zo’n verschil.” Het is een van de momenten waarop de zaal uitbarst in applaus.

Biljet op zwarte vloer -uitsnede

Het geld ligt vandaag niet op straat, maar op de foyervloer van de Stadsschouwburg.

Meer views

Vanouds beheersen gevestigde machten de media, maar ook dat is aan het verschuiven. Hoogleraar Wim Boonstra werkte mee aan een publicatie in het FD waarin het burgerinitiatief van Ons Geld om geldschepping in publieke handen te brengen werd afgemaakt. Een reactie van acteur George Houts werd niet geplaatst waarop hij een video maakte die meer views kreeg dan het eerdere artikel.

Verdachtmakingen

Collega Pierre Bokma, die meewerkte aan de voorstelling Door de bank genomen, werd door de Volkskrant geïnterviewd over zijn steun aan het burgerinitiatief. De publicatie die erop volgde bevatte geen letter over het besproken onderwerp, maar alleen verdachtmakingen over het privéleven van Bokma. Wie hoort dat het zo is gegaan weet dat de krant daarmee zichzelf geen dienst heeft bewezen. Er is lof voor het goedbekeken tv-programma Radar TV, dat enkele keren de misstanden in het geldsysteem op een serieuze manier belichtte.

Liefdesverdriet

Voor Martijn Jeroen van der Linden, Viswetenschapper en bestuurslid van Ons Geld, draait het om bewustwording. “Ik voelde liefdesverdriet toen ik ontdekte hoezeer het geldsysteem faalt. Het is net als water voor een vis, zo vanzelfsprekend dat je het niet ziet.”

Utrechtse Euro

Tijdens de discussie blijkt dat er niet alleen GELD ZAT is,

wees de veranderingmaar ook oplossingen. Allerlei vragenstellers zijn het erover eens dat één oplossing centraal moet staan, terwijl ze over de inhoud van die oplossing van mening verschillen. Oproepen met webadressen gaan kriskras door de zaal. Met ontwapenende nuchterheid bundelt discussieleider Frederique de Jong de diversiteit van de intenties. Deze is ergens hoopgevend en varieert van lokale geldsystemen als de Utrechtse Euro tot een conferentie met de machtigste kapitaalbezitters en de uitspraak die aan Gandhi wordt toegeschreven: wees de verandering die je wilt zien.

Een ons geld

Een andere uitspraak van Gandhi zegt dat er genoeg is voor ieders behoefte en niet genoeg voor de hebzucht van enkelen. Als er een basisinkomen bestond, dan kreeg iedereen een ons geld. En zoals dat gaat bij het kopen van kaas: het mag iets meer zijn, maar het moet niet. Als je voelt dat je genoeg hebt, dan kun je zwemmen in het geld, zoals een vis in het water. Zo zie je maar: geld zat, terwijl we altijd dachten dat het op de bank moet staan. Er zijn alleen wat bankiers die die een paar jaar moeten zitten.

Cees Grimbergen -uitsnede

Cees Grimbergen van het Nationaal Pensioendebat, dit keer niet voor een camera, maar achter in de zaal. Zie het eerdere VjG-artikel over zijn initiatief.

Advertenties

Kun je een geheim bewaren?

Bewaar ze goed, deze tips die we tijdens de vakantie hebben geoogst. Voor iedereen die weet dat je door het bewust besteden van je geld de wereld iets beter kunt maken. Over utopia, geheimen (versus transparantie), schuldenhandel en de Depositobank.Haaien -uitsnede.jpgBregman realistisch utopist

‘Utopia voor realisten’, heet de inleiding die Rutger Bregman dit weekend verzorgt tijdens de conferentie Antidote. Na door The Guardian te zijn uitgeroepen tot ‘wonderkind van nieuwe ideeën’ wordt zijn verhaal nu in de verre uithoeken van de aarde gehoord. Wie er nog heen wil heeft pech: de locatie is het Sydney Opera House en de lezing is al volgeboekt. Blogger Darcy Moore blikt vooruit.

Essent en Direct Pay

Net als grote banken hebben ook grote energiebedrijven gedragingen die als schadelijk en schandelijk worden ervaren. De Groene Amsterdammer schreef onlangs dat Essent schulden verkoopt aan bedrijf Direct Pay met als verklaring daarmee de ‘tarieven laag’ kunnen worden gehouden. Dat die tarieven laag zouden zijn roept verbazing op, feit is dat klanten van Essent die even krap zitten kans lopen te worden vermalen tussen de kaken van een financiële haai.

Gepersonaliseerde perks

Aandelen bij crowdfunding (perks) kunnStephen-Colbert-min.gifen nu op een gevarieerde doelgroep worden afgestemd. Een artikel op Indiegogo stelt dat crowdfunding hiermee zodanig wordt gepersonaliseerd dat perks eigenlijk een geheim karakter krijgen. Terwijl enerzijds de transparantie van de financiering hiermee verloren gaat, zijn er ook voordelen. Zo kunnen degenen die in een vroeg stadium steun geven daarvoor een extra beloning krijgen.

Depositobank uitgesteld

Tot slot een artikel op Follow the Money met een verontrustende analyse van de krachten die totstandkoming van de Depositobank hebben verhinderd.

 

 

 

Banken maken het weer bont

Met de nieuwe maandelijkse frequentie, is het weer tijd voor een serie korte berichten op Verhuis je Geld. Wilt u vaker op de hoogte worden gehouden, volg dan de aan VjG gelieerde pagina’s op Facebook en Twitter van Mijn Geld Telt.

Bont oog -uitsnede

CETA en TTIP ‘niet controversieel’

De Tweede Kamer heeft besloten dat handelsverdragen CETA en TTIP niet tot de controversiële onderwerpen behoren. Dat schrijft journalist Mitchell van de Klundert bij Follow the Money. Dit betekent dat het demissionaire kabinet bevoegd is beslissingen te nemen en verplichtingen aan te gaan.

Wat is waardegedreven bankieren?

De Global Alliance for Banking on Values schetst in woord en beeld de betekenis van waardegedreven bankieren. Naast financiële factoren, worden ook ecologische, sociale en ethische parameters gebruikt als stuurinformatie voor het beleid.

Nieuwe campagne ASN Bank

Een jachtige eendagsvlieg is te gast bij een verstandige Pauw, in de nieuwe campagne van ASN Bank. Hij draagt een horloge aan elke poot ‘om geen seconde te missen’, waarbij de langere termijn hem ontgaat.

Verbod tot oplichting

“Volgens de sharia mag je klanten niet oplichten. Dat toont aan hoe groot het cultuurverschil is tussen onze wereld en die van de moslims.” Aldus cabaretier Pieter Derks in de voorstelling Zo goed als nieuw (online te zien tot en met 10 mei 2017).

Inclusieve economie

In de artikelserie GoedGeld inventariseert de website Laat Bloeien de mogelijkheden van een inclusieve, toekomstbestendige economie.

Meer formele maatregelen AFM

Het voornemen van de AFM tot verscherpt toezicht leidt tot een verdubbeling van het aantal ‘formele maatregelen’. Dat meldt website van Assurantie Magazine. Tot deze maatregelen behoren boetes en aanwijzingen, zo stelt de AFM op de eigen website.

Vergissing in voordeel van de bank

Banken maken het weer bont. Tv-progamma Radar belicht dat banken bij het bereSorry -uitsnedekenen van boetes fouten maken die ‘toevallig’ altijd in het nadeel zijn van de klant.

Peil je stemming voor 15 maart

Hangen de peilingen je de keel uit? Stem je Rutte in plaats van Klaver om Wilders dwars te zitten? Kies je Roemer om Asscher onder druk te zetten? Het is altijd de vraag of politici die boodschap horen, dus je kunt net zo goed stemmen op de partij van je voorkeur. Staat je keus nog niet vast, dan is hier een aantal wegwijzers. En de Volkskrant heeft een stappenplan.

keuze-whats-your-choice

De website Parlement.com heeft een webpagina met zeventien stemhulpen, onder meer over seksualiteit, geloof, dieren en privacy. Voor de financiële wereld is er geen afzonderlijke stemgids. Als dit criterium wordt losgelaten blijven enkele electorale wegwijzers over die enige diepgang suggereren:

  • Groen Kieskompas met dertig stellingen over natuur, milieu en klimaat waarin alleen de standpunten van zittende partijen zijn opgenomen
  • StemWijsOuders gaat over onderwijs en opvoeding met dertien deelnemende partijen
  • Privacy Stemwijzer gaat vooral over privacy met zestien deelnemende partijen, waaronder nieuwkomers Piratenpartij en Forum voor Democratie
  • De Wijze Stemmer adviseert een filosoof met bijbehorende partij, geselecteerd uit de zittende partijen plus Artikel 1
  • MVO Kieswijzer gaat over onderwerpen als regelgeving, transparantie, diplomatie en fiscale wetgeving op basis van de standpunten van elf zittende partijen
  • KiesWerkKompas vraagt naar standpunten over werk, arbeidsvoorwaarden en basisinkomen, het advies bestaat uit een rangorde van dertien partijen.

Follow the Money

Follow the Money heeft  een artikel waarin de standpunten van partijen over de financiële euromunten-als-tandwielen-uitsnedesector worden vergeleken (achter een betaalmuur met de mogelijkheid tot een gratis proefabonnement).

Ons Geld

Ook de website van Ons Geld presenteert een vergelijking van standpunten over geldschepping. De meest krachtige standpunten worden ingenomen door: Partij voor de Dieren, Piratenpartij, Vrijzinnige Partij, Basisinkomen Partij en De Burger Beweging.

Mathijs Bouman

Mathijs Bouman schrijft in het FD dat volgens hem de belangrijkste thema’s zijn: pensioenen, belasting en arbeidsmarkt. De partijen moeten hun voorstellen hierover volgens Bouman duidelijker benoemen om kiezers in staat te stellen hun keuze te bepalen.

Stappenplan voor het maken van je keuze

Directeur Frank Kalshoven van de Argumentenfabriek gaf in de Volkskrant van zaterdag een stappenplan voor het bepalen van je stemkeuze. Samengevat: bepaal dat je gaat stemmen, bepaal dat je uiterlijk dinsdag een keuze maakt, maak eerst een groffe selectie en verfijn die steeds verder.

Stappen naar transparantie Britse financiële sector

De Britse concurrentiewaakhond CMA wil dat bankiers harder werken voor het binnenhalen en behouden van klanten. De organisatie zegt dat er definitieve stappen gezet moeten worden voor het transparant maken van de financiële markt, zodat klanten de alternatieven kunnen vergelijken.

bristol-pound-uitsnede

Betrouwbare informatie

Dit moet Britse bankklanten jaarlijks gemiddeld 92 pond (zo’n 107 euro) uitsparen. Daarnaast wil de CMA dat banken openbare en betrouwbare informatie geven over de kwaliteit van hun dienstverlening, variërend van roodstand en tariefverhoging tot de sluiting van een plaatselijk filiaal.

Dienstverlening en beleid

In een rapport van zevenhonderd pagina’s vertelt CMA.hoe de transparantie moet worden uitgewerkt. Dit doorwrochte document kan niet verhullen dat het puur gaat om de dienstverlening en niet om de transparantie van het beleid, bijvoorbeeld op het gebied van milieu, perverse beloningsprikkels of investeringen in wapenhandel. Toevallig heeft de organisatie Open Democracy daarvoor een oplossing.

Monetaire stabiliteit

In een document dat met 1700 woorden (drie pagina’s) zwaar onderdoet voor de 700 pagina’s waterdruppel-transparantie-uitsnedevan de CMA, pleit Open Democracy voor onder meer blockchain, het via crowdsourcing in kaart brengen van informatie over handelspartners. Ook een basisinkomen, introductie van nieuwe munteenheden (zoals het Bristol pond, foto boven) en maatregelen voor het creëren van monetaire stabiliteit maken deel uit van de voorstellen van Open democracy.

Praktisch transparant

Een tekst op drie pagina’s is natuurlijk ook in praktische zin transparanter dan een tekst van zevenhonderd pagina’s.

‘Coöperatie stopt verspilling energie’

Energiecoöperaties-2

“We hebben er genoeg van. De verspilling van geld en energie moet stoppen.” Dat zeggen geïnterviewden uit allerlei landen in een korte video over de opkomst van energiecoöperaties. Er zijn nu 2.500 van deze coöperaties in Europa.

Bedoeling is dat de video werkt als middel voor fondsenwerving (crowdfunding) voor het maken van een documentaire over dit onderwerp. “We willen de waarheid vertellen”, zegt de initiatiefnemer. “Het wordt tijd dat ernaar geluisterd wordt.”

VjG-kort

Ethisch consumeren

Dit weekend is in het Belgische dorp Floreffe het festival Esperanzah. Bezoekers kunnen genieten van muziek, straatkunst, films en panelgesprekken, onder meer over duurzaamheid. Triodos Bank België geeft vrijkaarten weg voor zondag . Wie in aanmerking wil komen moet antwoord geven op de vraag: Wat doe jij om ethische consumptie te bevorderen? Daarna is het nodig Likes te verzamelen voor je reactie.

Verder kort