VjG-reportage: Als vissen die water ontdekken

Congres Ons Geld zet stappen vooruit in bewustzijn

De hervorming van het geldstelsel kristalliseert zich langzaam maar zeker uit. Moedeloosheid lag op de loer in de uitverkochte Stadsschouwburg in Utrecht waar Ons Geld afgelopen zaterdag een congres had onder het motto GELD ZAT. Frustratie en berusting over de macht om belangen door te drukken en de onmacht om fouten te erkennen Misschien is het logisch dat toezichthouders reageren als konijntjes op een koplamp, want … “Iedereen zoomt in, niemand zoomt uit.”

Publiek -uitsnede2Kroonlid

De uitspraak over inzoomen komt van Freek de Jonge die in de voorstelling De Stemming 3 in een denkbeeldige Trêveszaal het politieke toneel betrad. Zo vertelt spreker Klaas van Egmond, hoogleraar in Utrecht en voormalig kroonlid van de SER. Met een verzameling slides schetst hij hoe het allemaal zo ver heeft kunnen komen.

Irrationele overwegingen

“Veel menselijke beslissingen worden uit irrationele overwegingen genomen,” volgens Van Egmond. “Niet zelden worden daarbij doel en middelen omgedraaid. Macht is een doel op zich geworden, dat zien we binnen de kerk, de politiek en de bankwereld. Abraham Lincoln slaagde erin de slavernij af te schaffen, hij wilde zelfs verder gaan. Hij vond dat geldschepping in publieke handen moest komen omdat dan de macht beter verdeeld werd en het sturend vermogen van de overheid vergroot. Niet lang daarna werd hij vermoord.”

Als je inzoomt neemt het overzicht af.

Verelendung en verleiding

Vertegenwoordigers van Milieudefensie en Oxfam Novib vertellen waartoe dat kan leiden. In de derde wereld worden boeren van het land gejaagd dat hun familie eeuwenlang bezat, omdat multinationals er palmplantages willen aanleggen. “Geldbezitters zijn gewend hun machtspositie ongebreideld te vergroten via erfopvolging, monopolies of het ontnemen van macht aan anderen.” Terwijl Marx dacht dat die laatste ten prooi zouden vallen aan verelendung en een revolutie zouden afdwingen, ontstaan er initiatieven die de burger verleiden tot nieuwe ideeën. Zoals de stichting Ons Geld die met beargumenteerde alternatieven naar verandering streeft.

Factor 10 fout

Een van die oplossingen die het financiële systeem meer stabiliteit en transparantie zou geven is de komst van een depositobank (zie ons eerdere artikel daarover). De gevestigde machten in de financiële wereld zetten daartegen hun hakken in het zand, zoals blijkt uit een korte video die wordt vertoond. Daarin zegt Rabo-topman Wiebe Draijer dat een depositobank geen rendement kan halen. Maar zijn berekening zit er een factor tien naast, zo vertelt spreker Arnoud Boot de aanwezigen bij GELD ZAT. “Wij zouden zeggen dat het argument dan wegvalt, maar bankiers liggen niet wakker van zo’n verschil.” Het is een van de momenten waarop de zaal uitbarst in applaus.

Biljet op zwarte vloer -uitsnede

Het geld ligt vandaag niet op straat, maar op de foyervloer van de Stadsschouwburg.

Meer views

Vanouds beheersen gevestigde machten de media, maar ook dat is aan het verschuiven. Hoogleraar Wim Boonstra werkte mee aan een publicatie in het FD waarin het burgerinitiatief van Ons Geld om geldschepping in publieke handen te brengen werd afgemaakt. Een reactie van acteur George Houts werd niet geplaatst waarop hij een video maakte die meer views kreeg dan het eerdere artikel.

Verdachtmakingen

Collega Pierre Bokma, die meewerkte aan de voorstelling Door de bank genomen, werd door de Volkskrant geïnterviewd over zijn steun aan het burgerinitiatief. De publicatie die erop volgde bevatte geen letter over het besproken onderwerp, maar alleen verdachtmakingen over het privéleven van Bokma. “Een krant die dat doet bewijst zichzelf geen dienst.” Er is lof voor het goedbekeken tv-programma Radar TV, dat enkele keren de misstanden in het geldsysteem op een serieuze manier belichtte.

Liefdesverdriet

Voor Martijn Jeroen van der Linden, Viswetenschapper en bestuurslid van Ons Geld, draait het om bewustwording. “Ik voelde liefdesverdriet toen ik ontdekte hoezeer het geldsysteem faalt. Het is net als water voor een vis, zo vanzelfsprekend dat je het niet ziet.”

Utrechtse Euro

Tijdens de discussie blijkt dat er niet alleen GELD ZAT is,

wees de veranderingmaar ook oplossingen. Allerlei vragenstellers zijn het erover eens dat één oplossing centraal moet staan, terwijl ze over de inhoud van die oplossing van mening verschillen. Oproepen met webadressen gaan kriskras door de zaal. Met ontwapenende nuchterheid bundelt discussieleider Frederique de Jong de diversiteit van de intenties. Deze is ergens hoopgevend en varieert van lokale geldsystemen als de Utrechtse Euro tot een conferentie met de machtigste kapitaalbezitters en de uitspraak die aan Gandhi wordt toegeschreven: wees de verandering die je wilt zien.

Een ons geld

Een andere uitspraak van Gandhi zegt dat er genoeg is voor ieders behoefte en niet genoeg voor de hebzucht van enkelen. Als er een basisinkomen bestond, dan kreeg iedereen een ons geld. En zoals dat gaat bij het kopen van kaas: het mag iets meer zijn, maar graaigedrag is nergens voor nodig. Als je voelt dat je genoeg hebt, dan kun je zwemmen in het geld, als een vis in het water. Zo zie je maar: geld zat, terwijl we altijd dachten dat het op de bank moet staan. Er zijn alleen wat bankiers die die een paar jaar moeten zitten. En dan natuurlijk niet op een bank of een dure fauteuil, maar op een brits. Zoals deze Britse bankier.

Cees Grimbergen -uitsnede

Cees Grimbergen van het Nationaal Pensioendebat, dit keer niet voor een camera, maar achter in de zaal. Zie het eerdere VjG-artikel over zijn initiatief.

Advertenties

Banken maken het weer bont

Met de nieuwe maandelijkse frequentie, is het weer tijd voor een serie korte berichten op Verhuis je Geld. Wilt u vaker op de hoogte worden gehouden, volg dan de aan VjG gelieerde pagina’s op Facebook en Twitter van Mijn Geld Telt.

Bont oog -uitsnede

CETA en TTIP ‘niet controversieel’

De Tweede Kamer heeft besloten dat handelsverdragen CETA en TTIP niet tot de controversiële onderwerpen behoren. Dat schrijft journalist Mitchell van de Klundert bij Follow the Money. Dit betekent dat het demissionaire kabinet bevoegd is beslissingen te nemen en verplichtingen aan te gaan.

Wat is waardegedreven bankieren?

De Global Alliance for Banking on Values schetst in woord en beeld de betekenis van waardegedreven bankieren. Naast financiële factoren, worden ook ecologische, sociale en ethische parameters gebruikt als stuurinformatie voor het beleid.

Nieuwe campagne ASN Bank

Een jachtige eendagsvlieg is te gast bij een verstandige Pauw, in de nieuwe campagne van ASN Bank. Hij draagt een horloge aan elke poot ‘om geen seconde te missen’, waarbij de langere termijn hem ontgaat.

Verbod tot oplichting

“Volgens de sharia mag je klanten niet oplichten. Dat toont aan hoe groot het cultuurverschil is tussen onze wereld en die van de moslims.” Aldus cabaretier Pieter Derks in de voorstelling Zo goed als nieuw (online te zien tot en met 10 mei 2017).

Inclusieve economie

In de artikelserie GoedGeld inventariseert de website Laat Bloeien de mogelijkheden van een inclusieve, toekomstbestendige economie.

Meer formele maatregelen AFM

Het voornemen van de AFM tot verscherpt toezicht leidt tot een verdubbeling van het aantal ‘formele maatregelen’. Dat meldt website van Assurantie Magazine. Tot deze maatregelen behoren boetes en aanwijzingen, zo stelt de AFM op de eigen website.

Vergissing in voordeel van de bank

Banken maken het weer bont. Tv-progamma Radar belicht dat banken bij het bereSorry -uitsnedekenen van boetes fouten maken die ‘toevallig’ altijd in het nadeel zijn van de klant.

Willen jullie het geld dan vervangen?

Ad Broere (schrijver van diverse boeken over crisis en economie, zie zijn Financiële Blog: www.adbroere.nl), interviewde de twee oprichters van TradeXchange, barter-organisatie, een ruilsysteem tussen bedrijven, waarmee – buiten de euro om – nieuwe economische mogelijkheden worden aangeboord.
Lees het hele artikel op de site van Earth Matters.